Śmierć w hospicjum lub domu pomocy — rola placówki i rodziny

Po śmierci w hospicjum stacjonarnym, podczas opieki hospicjum domowego lub w domu pomocy społecznej procedura zależy od miejsca zgonu i rodzaju placówki. Różnią się osoby stwierdzające zgon, sposób wydania ciała i zasady odbioru rzeczy osobistych.

Hospicjum stacjonarne

Hospicjum stacjonarne udziela całodobowych świadczeń zdrowotnych. Gdy pacjent umiera w placówce, lekarz leczący lub lekarz dyżurny dokonuje oględzin, stwierdza zgon i jego przyczynę oraz wystawia kartę zgonu. Jeśli przeprowadza się sekcję, przyczynę ustala się po niej. Placówka zawiadamia osobę lub instytucję wskazaną przez pacjenta albo jego przedstawiciela ustawowego. Wskazana osoba może nie być członkiem rodziny ani osobą uprawnioną do pochowania.

Personel umywa i okrywa ciało z poszanowaniem godności, a następnie wydaje je osobie lub instytucji uprawnionej do pochowania. Za te czynności placówka nie pobiera opłaty. Zwłoki może przechowywać do 72 godzin od chwili śmierci. Jeśli po trzech dniach od zawiadomienia gminy nadal nie ma osoby ani instytucji, która podejmie się pochówku, ustawa przewiduje osobną zasadę naliczania opłaty gminie za dalsze przechowywanie. Dłuższe przechowywanie w chłodni jest dopuszczalne, gdy uprawnieni nie mogą wcześniej odebrać ciała, trwa postępowanie i prokurator nie zezwolił na pochówek albo zachodzi inna ważna przyczyna — za zgodą lub na wniosek uprawnionych. Za czas po 72 godzinach może być naliczona opłata. Do chłodni przewozi się ciało nie wcześniej niż po upływie dwóch godzin od czasu zgonu wskazanego w dokumentacji medycznej.

Placówka nie może świadczyć usług pogrzebowych ani ich reklamować. Rodzina może wybrać dowolny zakład.

Hospicjum domowe i dom pomocy społecznej

Hospicjum domowe zapewnia opiekę w miejscu zamieszkania. Zgon w domu nie podlega procedurze przewidzianej dla pacjenta umierającego w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego. Postępuj zgodnie z poradnikiem śmierć w domu.

DPS jest jednostką pomocy społecznej. Ma zapewniać sprawienie pogrzebu zgodnie z wyznaniem mieszkańca, ale nie oznacza to, że dom automatycznie ma prawo pochować każdą osobę. Prawo pochowania przysługuje osobom wskazanym w art. 10 ustawy o cmentarzach. Jeśli uprawnieni nie podejmą się pochówku, sprawia go gmina właściwa dla miejsca zgonu. Gmina może później dochodzić zwrotu kosztów na zasadach odrębnych przepisów.

Jeśli mieszkaniec umiera w szpitalu, miejsce zgonu jest szpital, więc stosuje się procedurę szpitalną. Samo rozporządzenie o DPS nie powierza kierownikowi domu stwierdzania zgonu. Zgon stwierdza lekarz, a gdy nie można tego zrobić w zwykłym trybie — osoba powołana przez starostę. Zobacz śmierć w szpitalu, akt zgonu i kto organizuje pogrzeb.

Rzeczy wartościowe mieszkańca DPS przechowuje się bezpiecznie zgodnie ze standardem domu. Zapytaj placówkę, komu i na jakiej podstawie może je wydać. Odbiór rzeczy osobistych to osobna sprawa od wydania zwłok i od dokumentów potrzebnych na cmentarzu.

Kogo zapytać i w jakiej kolejności

Po potwierdzeniu tych informacji wskaż osobę, która będzie kontaktować się z zakładem pogrzebowym. Ustalcie, kto przekaże mu dokumenty i kto potwierdzi termin odbioru. Jeżeli zmarły wskazał osobę kontaktową, placówka może ją zawiadomić, ale nie oznacza to automatycznie, że ta osoba ma prawo zorganizować pochówek. W razie wątpliwości sprawdź, kto mieści się w kręgu osób uprawnionych z ustawy.

O co poprosić przed odebraniem ciała

Przy odbiorze ciała potwierdź, komu zostanie wydane i o której godzinie ma przyjechać zakład pogrzebowy. W hospicjum stacjonarnym zapytaj też, czy planowany czas przechowania przekroczy 72 godziny i czy zachodzi jedna z sytuacji pozwalających na dłuższy pobyt w chłodni. Jeżeli tak, ustal, czy potrzebna jest zgoda lub wniosek uprawnionych oraz jakie opłaty mogą zostać naliczone.

W DPS oddziel odbiór rzeczy osobistych i depozytu od prawa do organizacji pochówku. Poproś placówkę o wskazanie zasad wydania przedmiotów i zachowaj potwierdzenie odbioru. Jeśli bliscy nie zgadzają się, komu można je wydać, najpierw wyjaśnij uprawnienia z personelem; dokumentacja rzeczy i depozytu może być potrzebna niezależnie od formalności pogrzebowych.