Śmierć w domu — co robić w dzień, w nocy i w weekend

Po śmierci w domu skontaktuj się z lekarzem. Gdy nie masz pewności, czy bliska osoba żyje albo występuje nagłe zagrożenie, wezwij pomoc. Kartę zgonu wystawia uprawniony lekarz po osobistych oględzinach.

Oś kroków i terminów

1. Jeśli nie masz pewności, czy osoba żyje, albo widzisz nagłe zagrożenie zdrowia — dzwoń pod 112 lub 999. Gdy zgon jest pewny, skontaktuj się z lekarzem; rozmowa z dyspozytorem nie zastępuje oględzin.
2. Ustal, który lekarz ma przeprowadzić oględziny. Rozporządzenie z 1961 r. wskazuje co do zasady lekarza, który jako ostatni udzielał choremu świadczeń leczniczych w ciągu 30 dni przed śmiercią. Ustawa osobno wymienia lekarza leczącego w ostatniej chorobie. Rozporządzenie przewiduje, że lekarz dokonuje oględzin nie później niż w ciągu 12 godzin od wezwania. Jeśli lekarza z ostatnich 30 dni nie ma, mieszka dalej niż 4 km od miejsca zgonu albo nie może zbadać zwłok w tym terminie, kartę wystawia lekarz wskazany w rozporządzeniu. Przy braku lekarza w przypadkach opisanych w ustawie oględzin może dokonać osoba powołana przez starostę; koszt tej czynności nie obciąża rodziny.
3. Pamiętaj, że drugi termin 12 godzin dotyczy innej osoby i liczy się inaczej. Osoba niebędąca lekarzem nie może przeprowadzić oględzin przed upływem 12 godzin od chwili zgonu. To nie jest termin dla lekarza liczony od wezwania.
4. Po oględzinach ustal przewóz i termin pochówku. Co do zasady zwłok nie chowa się przed upływem 24 godzin od zgonu. Do 72 godzin trzeba usunąć je z mieszkania w celu pochowania albo — jeśli pochówek jest odroczony — złożyć w domu przedpogrzebowym lub kostnicy. Przy chorobie zakaźnej z wykazu zwłoki wynosi się z mieszkania natychmiast i chowa na najbliższym cmentarzu w ciągu 24 godzin od zgonu. Wyjątek od terminu usunięcia wymaga utrwalenia zwłok i zezwolenia właściwego miejscowo inspektora sanitarnego.

Po oględzinach rodzina może zlecić przewóz zwłok do domu przedpogrzebowego lub kostnicy. Nie przewozi się ich w otwartej trumnie. Dalsze formalności, akt zgonu i termin pogrzebu opisują poradnik po śmierci bliskiej osoby, kartę zgonu oraz terminy pochówku.

Gdy zgon nastąpił w nocy

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 18.00–8.00 oraz przez całą dobę w dni ustawowo wolne. Jej lekarz pomaga przy nagłym zachorowaniu lub nagłym pogorszeniu stanu zdrowia. Informacji o opiece udziela infolinia 800 190 590.

Co przygotować przed przyjazdem lekarza

Przygotuj dokument tożsamości zmarłego oraz informację o ostatnim lekarzu lub placówce, która udzielała mu świadczeń. Przydadzą się też dane o chorobach i przebiegu ostatniej choroby, jeśli rodzina je zna. Podaj dokładny adres i dane kontaktowe osoby czekającej na miejscu. Informacje pomagają ustalić dalszą ścieżkę, ale nie zastępują oględzin ani karty zgonu.

Kiedy sprawę prowadzą służby

Jeśli zgon nastąpił podczas akcji zespołu ratownictwa medycznego, ustala go kierownik zespołu. Przy uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa lekarz zawiadamia prokuratora albo Policję, a pochówek wymaga zezwolenia prokuratora. Rozporządzenie z 1961 r. przewiduje też zawiadomienie organów przy podejrzeniu samobójstwa albo nieustalonej tożsamości. W takich sytuacjach rodzina powinna czekać na dalsze instrukcje właściwych służb.