Zgon osoby o nieustalonej tożsamości

Gdy tożsamość zmarłego nie jest znana, urząd stanu cywilnego sporządza akt zgonu w formie opisowej. Rejestracji dokonuje kierownik USC właściwy dla miejsca zgonu albo miejsca znalezienia zwłok. Z aktu wydaje się tylko odpisy zupełne.

Co zawiera akt opisowy

Art. 95 Prawa o aktach stanu cywilnego przewiduje, że akt obejmuje:

• datę i godzinę oraz miejsce zgonu;
• datę, godzinę, miejsce i okoliczności znalezienia zwłok;
• płeć i przypuszczalny wiek zmarłego;
• opis wyglądu zwłok, odzieży i przedmiotów znalezionych przy zmarłym;
• oznaczenie jednostki Policji lub wskazanie prokuratora, a w określonych przypadkach — placówki medycznej albo pomocy społecznej.

Akt sporządza się w dniu zgłoszenia zgonu. Gdy zgłoszenie nastąpiło w trybie z art. 17, urząd robi to następnego dnia roboczego. Podstawą sporządzenia są karta zgonu i protokół zgłoszenia. Zgłoszenia dokonuje osoba lub podmiot uprawniony do pochówku, w ciągu trzech dni od wystawienia karty, a przy zgonie wskutek choroby zakaźnej — w ciągu 24 godzin od zgonu. Jeśli osoba uprawniona nie zgłosi zgonu, robi to przedstawiciel podmiotu zobowiązanego do pochówku.

Kartę zgonu omawia artykuł Karta zgonu, a zwykłą rejestrację i uzyskanie odpisu — Akt zgonu.

Odpisy i niedostępność rejestru

Odpis zupełny powtarza treść aktu i dołączonych wzmianek. Po rejestracji zgonu wydaje się go z urzędu osobie zgłaszającej. Jeżeli rejestr stanu cywilnego był niedostępny w dniu zgłoszenia, po rejestracji tej osobie wydaje się niezwłocznie dwa odpisy zupełne. Wniosek o kolejne odpisy aktu można złożyć w wybranym USC.

Jeśli zgonu nie zarejestrowano w dniu zgłoszenia z powodu niedostępności rejestru, zgłaszający składa administracji cmentarza odpis zupełny niezwłocznie po jego otrzymaniu. W typowej sytuacji ustawa wymaga do pochówku karty zgonu z adnotacją USC o rejestracji. Gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie przestępstwa, potrzebne jest też zezwolenie prokuratora. Procedurę opisuje artykuł o śmierci nagłej i prokuratorze.

Zawiadomienie gminy i ustalenie tożsamości

Gdy zwłoki znaleziono w okolicznościach uniemożliwiających identyfikację, prokurator lub Policja zawiadamia gminę właściwą dla miejsca znalezienia. Jeśli osoba o nieustalonej tożsamości zmarła w placówce medycznej albo jednostce pomocy społecznej, gminę właściwą dla miejsca zgonu zawiadamia kierownik placówki.

Jeśli tożsamość zostanie ustalona przed sporządzeniem aktu, podmiot prowadzący identyfikację zawiadamia właściwy USC. Jeśli akt opisowy już istnieje, urząd sporządza nowy akt z adnotacją, że zastępuje on poprzedni; dotychczasowego aktu nie ujawnia. Na żądanie sądu można wydać odpis zupełny poprzedniego aktu.

Osoba o znanej tożsamości nie staje się osobą niezidentyfikowaną tylko dlatego, że nikt nie odbiera jej ciała ze szpitala. W takim przypadku stosuje się odrębne zasady dotyczące nieodebranych zwłok.

Jak przygotować się do kontaktu z USC

Przed rozmową zanotuj miejsce znalezienia zwłok albo zgonu, nazwę jednostki prowadzącej sprawę oraz to, czy akt opisowy został już sporządzony. Przygotuj dokument tożsamości i numer sprawy, jeśli go otrzymałeś. Zapytaj USC, kto zgłosił zgon, komu urząd może wydać odpis zupełny i czy trzeba przekazać go administracji cmentarza.

Jeśli organizujesz pochówek, ustal z gminą lub placówką, kto koordynuje dalsze czynności i kiedy rodzina może uzyskać informacje o miejscu oraz terminie. Gdy tożsamość zostanie ustalona, zapytaj USC, czy sporządzono nowy akt zastępujący opisowy. Zapisz osobę do kontaktu i kolejny krok; sprawy dokumentów prowadź z USC, a organizację pochówku z podmiotem wskazanym przez gminę.