Koszty pogrzebu a spadek i podatki

Koszty pogrzebu pojawiają się w trzech różnych rozliczeniach: jako dług spadkowy, jako dług lub ciężar przy podatku od spadków i darowizn oraz — w odrębnej kwestii — jako świadczenie zwolnione z PIT. Każde z nich ma inne zasady.

Dług spadkowy

Art. 922 § 3 Kodeksu cywilnego zalicza do długów spadkowych koszty pogrzebu zmarłego w takim zakresie, w jakim pogrzeb odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku. W tym przepisie osobno wymieniono także m.in. koszty postępowania spadkowego i roszczenia o zachowek. Zasada dotyczy długu spadkowego, nie odliczenia podatkowego. Więcej o odpowiedzialności za długi znajdziesz w haśle długi spadkowe.

Podatek od spadków i darowizn

Przy ustalaniu podstawy opodatkowania od wartości nabytych rzeczy i praw odejmuje się długi i ciężary, uzyskując tzw. czystą wartość. Art. 7 ust. 3 ustawy wprost wymienia koszty pogrzebu łącznie z nagrobkiem — w zakresie odpowiadającym zwyczajom przyjętym w danym środowisku. Można je uwzględnić, jeśli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy, z zasiłku pogrzebowego ani zwrócone w innej formie.

Ustęp wymienia też osobno koszty leczenia i opieki w ostatniej chorobie, koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, zapisy, polecenia i zachowek. Zasady grup podatkowych, zwolnień i terminów zgłoszenia opisuje podatek od spadków i darowizn.

Podatek dochodowy

Ustawa o PIT zwalnia z podatku odprawy pośmiertne i zasiłki pogrzebowe. Nie tworzy natomiast ulgi polegającej na odliczeniu rachunku za pogrzeb od dochodu. Wyłączenie przychodów objętych przepisami o podatku od spadków i darowizn dotyczy tych przychodów, a nie wydatków na ceremonię.

Jak przygotować dokumenty do rozliczenia

Zachowaj fakturę lub rachunek, potwierdzenie przelewu albo pokwitowanie gotówki oraz dokumenty pokazujące, kto i z jakich środków zapłacił. Jeśli wydatki ponosiło kilka osób, rozpiszcie, która część przypadła na każdą z nich. Przy zwrocie kosztów przez zasiłek lub inną instytucję odnotujcie, jaka suma została pokryta, aby nie wykazywać jej ponownie jako wydatku nieopłaconego.

Oddziel rachunki za pogrzeb i nagrobek od innych kosztów poniesionych przez rodzinę. Ustawa podatkowa wymienia pogrzeb łącznie z nagrobkiem, natomiast Kodeks cywilny posługuje się pojęciem kosztów pogrzebu odpowiadających zwyczajom danego środowiska. Nie każda pozycja z faktury musi więc być oceniana tak samo. Przy wątpliwości opisz, czego dotyczy wydatek, zamiast łączyć różne usługi w jedną kwotę.

Kiedy sprawdzić rozliczenie indywidualnie

Przed złożeniem deklaracji lub rozliczeniem między spadkobiercami ustal, z którego przepisu chcesz skorzystać. Dług spadkowy, ciężar przy podatku od spadków i darowizn oraz zwolnienie określonego świadczenia z PIT mają różne podstawy i nie zastępują się wzajemnie. Zwolnienie z podatku dla zasiłku pogrzebowego nie oznacza, że rachunek za ceremonię można odjąć od dochodu.

Znaczenie może mieć także to, kto zapłacił, z jakiego źródła pochodziły pieniądze i czy wydatek został później zwrócony. Jeśli spadkobiercy rozliczają się między sobą albo koszt ma wpłynąć na podstawę opodatkowania, sprawdź dokumenty z doradcą podatkowym lub prawnikiem. Rachunki porządkują fakty, ale kwalifikację trzeba dopasować do konkretnej sytuacji.

O składnikach kosztu i sposobie ich opisania pisze rachunek za pogrzeb, a o stawkach świadczeń — zasiłek pogrzebowy.