Jak zaplanować własny pogrzeb za życia

Spisanie życzeń dotyczących własnego pogrzebu może ułatwić rodzinie podjęcie decyzji. Możesz opisać, jak ma wyglądać pożegnanie, jaki obrządek wybrać, gdzie ma się odbyć ceremonia albo jaką muzykę i mowę przygotować. Wskaż bliskim, gdzie znajdą te informacje.

Kto ma prawo zorganizować pochówek

Art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach przyznaje prawo pochowania najbliższej pozostałej rodzinie: małżonkowi, krewnym zstępnym i wstępnym, krewnym bocznym do czwartego stopnia oraz powinowatym w linii prostej do pierwszego stopnia. Wymienia też właściwe organy wojskowe w przypadku osób wojskowych zmarłych w czynnej służbie oraz organy państwowe, instytucje i organizacje społeczne w przypadku osób zasłużonych. Prawo przysługuje również osobom, które dobrowolnie podejmą się pochówku.

Jeśli kilka osób z kręgu uprawnionych może organizować pochówek, warto omówić decyzję wcześniej. Art. 10 nie wskazuje pierwszeństwa między nimi. Więcej o organizacji pochówku wyjaśnia artykuł Kto organizuje pogrzeb, a o znaczeniu życzeń — Wola zmarłego co do pochówku.

Życzenia i testament to różne dokumenty

Art. 941 Kodeksu cywilnego mówi, że rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Testament dotyczy więc majątku, a nie jest scenariuszem pogrzebu. Rodzaje testamentu omawia artykuł o testamencie.

Osobnym pisemnym oświadczeniem można przekazać zwłoki uczelni do celów naukowych. Zasady opisuje artykuł o przekazaniu ciała na cele naukowe. Dawstwo narządów jest odrębną decyzją i warto przekazać bliskim, gdzie znajdują się dotyczące go informacje.

Pełnomocnictwo pozwala działać w cudzym imieniu. Co do zasady umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy albo pełnomocnika, chyba że z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego w pełnomocnictwie zastrzeżono inaczej. Wzory pełnomocnictw do czynności przy pogrzebie osoby już zmarłej znajdziesz w artykule o pełnomocnictwie do pochówku.

Co warto zapisać

Zanotuj życzenia, które pomogą rodzinie podjąć pierwsze decyzje, oraz wskaż, co jest dla ciebie najważniejsze, a co możesz pozostawić bliskim. Możesz odnotować preferowaną formę pożegnania, miejsce, muzykę lub tekst, a także zawartą umowę przedpogrzebową. Dodaj informację, gdzie znajdują się testament i inne dokumenty; sama notatka o ich lokalizacji nie zastępuje dokumentu.

Zapisz życzenia w formie przydatnej dla bliskich

Przygotuj krótką kartę, opatrz ją datą i podpisem, a przy każdej decyzji zaznacz, co jest dla ciebie szczególnie ważne, a gdzie bliscy mogą wybrać inaczej. Podaj aktualne nazwy i kontakty, jeśli mają pomóc rodzinie, oraz miejsce przechowywania umowy lub dokumentów. Nie wpisuj haseł ani danych dostępowych do kont. Testament i inne dokumenty wymagające szczególnej formy sporządź osobno.

Powiedz bliskim, gdzie znaleźć plan

Wybierz zaufaną osobę, która będzie wiedziała, gdzie znajduje się karta, i poproś ją o potwierdzenie, że może przekazać tę informację rodzinie. Jeśli kilka osób będzie pomagać, wskaż jedną jako pierwszy kontakt. Po przeprowadzce, zmianie parafii, umowy lub osoby przechowującej dokumenty zaktualizuj kartę i usuń poprzednią kopię. Ostateczny plan ustalą osoby uprawnione do pochówku, biorąc pod uwagę życzenia, dostępność miejsca i terminu.

Przykładowa karta życzeń

Możesz skopiować ten prosty układ i uzupełnić tylko wybrane pola:

• Forma pożegnania i obrządek: …
• Miejsce pożegnania i pochówku: …
• Najważniejszy element ceremonii: …
• Osoba do kontaktu oraz miejsce przechowywania dokumentów: …

Przy każdym punkcie zaznacz, czy rodzina może wybrać inaczej, gdy termin, miejsce lub koszty okażą się niedostępne. Po zmianie życzeń opatrz kartę nową datą i usuń starszą wersję.