Jeśli musisz wykazać prawa do spadku w innym państwie członkowskim UE, sprawdź, czy w twojej sprawie przyda się europejskie poświadczenie spadkowe. Dokument jest dobrowolny i nie zastępuje krajowych dokumentów używanych do podobnych celów.
Kiedy poświadczenie może pomóc
Poświadczenie służy spadkobiercom, zapisobiercom z bezpośrednimi prawami do spadku, wykonawcom testamentu i zarządcom spadku. Można nim wykazać status lub prawa tych osób, udział w spadku, przyznanie konkretnego składnika majątku albo uprawnienia do wykonania testamentu lub zarządzania spadkiem.
Przydaje się, gdy sprawa obejmuje majątek, rejestr lub czynności w innym państwie członkowskim. Nie zastępuje polskiego aktu poświadczenia dziedziczenia ani orzeczenia sądu, które służą podobnym celom w Polsce. Zobacz też poradnik Spadek z elementem zagranicznym.
Kto wydaje dokument
Poświadczenie wydaje państwo członkowskie, którego sądy mają jurysdykcję według rozporządzenia UE. Organem wydającym może być sąd albo inny organ, który zgodnie z prawem krajowym jest właściwy do rozpoznawania spraw spadkowych. Przed złożeniem wniosku sprawdź wymagania i właściwość organu w tym państwie.
Wniosek składa osoba uprawniona do korzystania z poświadczenia. Dokument nie jest automatycznie wydawany przy każdym postępowaniu spadkowym.
Skutki w państwach członkowskich
Poświadczenie wywołuje skutki w państwach członkowskich bez potrzeby przechodzenia osobnej procedury uznania. Domniemywa się, że prawidłowo potwierdza wskazane w nim okoliczności i status osoby, z zastrzeżeniem treści dokumentu. Może też stanowić podstawę do wpisu składnika spadku do właściwego rejestru, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w rozporządzeniu.
To, które prawo reguluje spadek, ustala właściwy organ według reguł unijnych. Poświadczenie potwierdza wskazany w nim status lub uprawnienie. Krajowe postępowanie i dokumenty opisuje poradnik Akt poświadczenia dziedziczenia i stwierdzenie nabycia spadku. Ogólną kolejność krajowych spraw spadkowych opisuje Spadek po zmarłym.
Jak ocenić, czy dokument będzie potrzebny
Najpierw określ państwo i czynność, do której chcesz wykazać prawa: na przykład wpis nieruchomości do rejestru, dostęp do rachunku, wykonanie zapisu albo zarządzanie spadkiem. Zapisz, czy występujesz jako spadkobierca, zapisobierca, wykonawca testamentu czy zarządca oraz jakie uprawnienie chcesz potwierdzić. Jeśli sprawa obejmuje kilka państw, sporządź osobną listę czynności i instytucji dla każdego z nich.
Skontaktuj się z zagranicznym bankiem, rejestrem lub urzędem, który ma przyjąć dokument. Podaj nazwę instytucji, składnik majątku i planowaną czynność. Zapytaj, czy zaakceptuje europejskie poświadczenie spadkowe, jaki zakres uprawnień powinno ono potwierdzać i czy będą potrzebne dodatkowe dokumenty, osobny wniosek lub tłumaczenie. Nie zakładaj, że poświadczenie zastąpi wniosek o wpis lub dokumenty dotyczące składnika.
Ustal, które państwo ma jurysdykcję w sprawie spadkowej i jaki organ może wydać dokument. Jeśli postępowanie już się toczy, zapytaj prowadzący je sąd lub organ o wymagane dane i załączniki. Przygotuj dane zmarłego, informacje o sprawie oraz opis prawa, które ma potwierdzać poświadczenie. Jeśli nie wiesz, gdzie złożyć wniosek albo który organ jest właściwy, skonsultuj sprawę z prawnikiem zajmującym się sprawami transgranicznymi.
Jak korzystać z poświadczenia
Po otrzymaniu poświadczenia sprawdź dane osób, ich role, udziały i zakres uprawnień, a potem przedstaw dokument instytucji wraz z konkretnym wnioskiem, na przykład o wpis lub dostęp do składnika. Jeśli zauważysz błąd, skontaktuj się z organem wydającym i zapytaj o jego poprawienie. Gdy odbiorca żąda dodatkowych dokumentów, poproś o wskazanie, czego brakuje. Zachowaj złożone pisma i odpowiedzi.