Wypominki to nabożeństwo za zmarłych, podczas którego odczytuje się ich imiona i nazwiska, a następnie odmawia modlitwy. Mogą odbywać się w oktawie Wszystkich Świętych lub w innych okresach roku. Dokładny termin i sposób zgłoszenia intencji ustala parafia.
Jak wyglądają i kiedy się odbywają
Wielki słownik języka polskiego PAN podaje także nazwę „wspominki”. W niektórych regionach mówi się o „wymieniankach”. Spotyka się wypominki jednorazowe, oktawalne, miesięczne, kwartalne, półroczne i roczne. Wypominki oktawalne odbywają się przez osiem kolejnych dni, a miesięczne — przez listopad. Wiele parafii odczytuje imiona przed niedzielną Eucharystią; niektóre organizują też Mszę za osoby wymienione w wypominkach.
Zwyczaj różni się między parafiami. Na stronie parafii w Mochnaczce, w zestawieniu na rok 2025/2026, wypominki roczne podzielono na dwie grupy: I i III niedzielę oraz II i IV niedzielę miesiąca. Każdą grupę odczytuje się przed Mszą o 10:30. To lokalny harmonogram. W archidiecezji krakowskiej opisano z kolei różne formy od jednorazowych po roczne. Godzinę, częstotliwość i ewentualną ofiarę najlepiej sprawdzić w swojej parafii.
| Źródło opisu | Przykład terminu | Co ustalić u siebie |
|---|---|---|
| WSJP PAN | Oktawa Wszystkich Świętych i inne okresy | Godzinę i częstotliwość |
| Archidiecezja krakowska, 2022 r. | Formy jednorazowe, oktawalne, miesięczne, kwartalne, półroczne i roczne | Które formy prowadzi parafia |
| Mochnaczka, 2025/2026 | I i III albo II i IV niedziela miesiąca, przed Mszą o 10:30 | Czy obowiązuje ten sam układ w kolejnym roku |
Wypominki a Msza rocznicowa
Wypominki nie są Mszą w pierwszą rocznicę śmierci. Ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego w nr. 381 wymienia Mszę w pierwszą rocznicę obok Mszy sprawowanej po otrzymaniu wiadomości o zgonie oraz z okazji ostatecznego pogrzebania. Dla tych Mszy przewidziano także określone dni oktawy Narodzenia Pańskiego, wspomnienia obowiązkowe i dni powszednie, z wyjątkiem Środy Popielcowej i Wielkiego Tygodnia. Inne Msze za zmarłych w tym numerze nazwano codziennymi; można je odprawiać w dni powszednie Okresu Zwykłego, jeśli są rzeczywiście sprawowane za zmarłych. W nr. 380 jako pierwszą wśród Mszy za zmarłych wymieniono Mszę pogrzebową.
Msza wypominkowa, jeśli dana parafia używa tej nazwy, nie jest tym samym co Msza w pierwszą rocznicę ani seria Mszy gregoriańskich. O Mszach za zmarłych i pogrzebie przeczytasz w artykułach Msza pogrzebowa, Msze gregoriańskie i pogrzeb katolicki. Daty 1 i 2 listopada omawia tekst o Wszystkich Świętych i Zaduszkach.
Czy trzeba zamawiać Mszę lub wypominki
Kan. 901 Kodeksu prawa kanonicznego mówi, że kapłan może odprawiać Mszę za kogokolwiek, żywego lub zmarłego. To możliwość odprawienia Mszy, nie obowiązek rodziny. W wywiadzie opublikowanym przez Archidiecezję Krakowską o. Szczepan T. Praśkiewicz OCD mówi o religijnym znaczeniu modlitwy za zmarłych. To wypowiedź rozmówcy, a nie przepis państwowy.
Wypominki i Msza w rocznicę są praktykami religijnymi, a nie formalnościami wymaganymi przy pochówku. Kwotę ofiary na wypominki podaje parafia; przykładowe połączenia słownikowe to „ofiara na wypominki” i „dawać na wypominki”. Informacje o ofierze za Mszę znajdziesz w artykule Ofiara na mszę i koperta.
Jak zgłosić imiona do wypominków
Najpierw sprawdź w parafii, jakie formy wypominków prowadzi i do kiedy przyjmuje zgłoszenia. Termin może wiązać się z przygotowaniem listy do odczytania, dlatego nie odkładaj kontaktu na dzień nabożeństwa. Zapytaj, czy kartkę można złożyć w kancelarii, zakrystii lub w inny wskazany sposób, a także czy parafia przypisuje zgłoszenie do konkretnej Mszy albo niedzieli.
Zapisz imiona i nazwiska czytelnie, w takiej formie, w jakiej mają być odczytane. Jeśli parafia udostępnia gotowy formularz, użyj go i wypełnij tylko wymagane pola. Przy nazwiskach trudnych do wymówienia możesz dopisać pomocniczą wymowę, jeśli parafia przyjmuje takie wskazówki. Ustal też, czy zgłoszenie obejmie jednorazowe odczytanie, osiem dni oktawy, listopad czy dłuższy okres. Nazwy i zakres praktyk bywają lokalne, więc pytaj o znaczenie formy używanej w swojej parafii.
Jeśli chcesz, by modlitwie towarzyszyła Msza, zapytaj, kiedy jest odprawiana i czy parafia prowadzi osobne nabożeństwo wypominkowe. Upewnij się, czy potrzebna jest osobna intencja mszalna. Przed złożeniem listy sprawdź pisownię nazwisk i zachowaj kopię albo zdjęcie formularza. Gdy rodzina chce zgłosić kilka osób, zapytaj, czy mogą być wpisane na jednej kartce i jak oznaczyć grupę wypominków.
Ofiara i terminy są ustalane przez parafię. Jeśli wysokość ofiary ma znaczenie dla decyzji, poproś o informację przed zgłoszeniem. Samo zgłoszenie imion do wypominków oraz zamówienie Mszy to odrębne czynności; ich zasady potwierdź w kancelarii.
Wybierz formę odpowiednią dla rodziny
Jeśli rodzina chce wspominać bliskich przez dłuższy czas, zapytaj o wypominki roczne lub półroczne. Gdy ważna jest modlitwa w jednym określonym okresie, dopytaj o formę jednorazową, oktawalną albo listopadową. Nazwa może różnić się między parafiami, dlatego poproś o wyjaśnienie, jak długo i w jakich dniach odczytywana będzie lista.
Możesz również ustalić, czy lista będzie odczytywana przed konkretną Mszą, czy podczas osobnego nabożeństwa. Jeżeli bliscy mieszkają daleko, zapytaj, czy mogą przekazać zgłoszenie przez kogoś z rodziny. Na koniec zanotuj termin zgłoszenia i planowane dni odczytania, by móc poinformować pozostałych krewnych. Te ustalenia są praktyczne dla organizacji rodziny; rytm nabożeństw pozostaje sprawą danej parafii.
Najczęstsze pytania
Czym są wypominki?
Kiedy odbywają się wypominki?
Czy wypominki są Mszą w rocznicę śmierci?
Czy trzeba zamówić wypominki?
Ile kosztują wypominki?
Źródła
- Wielki słownik języka polskiego PAN — wypominki, znaczenie „w kościele”
- Wypominki – prezent dla dusz (Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej, 26 października 2022 r.)
- Ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego, trzecie wydanie wzorcowe, przekład polski (nr 379–385 na stronie Vademecum Liturgicznego)
- Kodeks prawa kanonicznego, kan. 901, tłumaczenie polskie (IntraText)
- Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych — tekst jednolity, Dz.U. 2025 poz. 1590 (PDF)
- Wypominki Roczne 2025/2026 — strona w portalu diecezji tarnowskiej (Mochnaczka)
