# PPK, IKE i świadczenia, których zmarły nie odebrał URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/prawo-i-spadki/ppk-ike-i-swiadczenia-po-smierci/ Kategoria: Prawo i spadki Aktualizacja: 2026-10-12 ## Najważniejsze w skrócie - W PPK lub IKE można wskazać osoby, które otrzymają środki po śmierci; samo wskazanie nie czyni ich spadkobiercami. - Małżonek uczestnika PPK otrzymuje połowę środków objętych wspólnością majątkową w wypłacie transferowej. Pozostałe środki trafiają do osób uprawnionych. - Przy braku osób wskazanych środki z IKE lub IKZE wchodzą do spadku, z wyjątkiem umowy zawartej z zakładem ubezpieczeń. - Świadczenia emerytalne należne do dnia śmierci można zgłosić do ZUS w ciągu 12 miesięcy. To odrębne roszczenie od zasiłku pogrzebowego i renty rodzinnej. Po śmierci oszczędzającego sprawdź, czy wskazał osoby uprawnione w PPK, IKE lub IKZE, a następnie złóż wniosek do instytucji prowadzącej rachunek. Zasady wypłaty zależą od produktu. Środki te, świadczenia należne z ZUS i spadek to odrębne sprawy. Zbierz umowy, korespondencję od instytucji finansowych i ostatnie informacje o rachunkach. Uczestnik PPK może mieć więcej niż jedną umowę o prowadzenie PPK, a IKE lub IKZE mogą być prowadzone przez inną instytucję. W razie wątpliwości skontaktuj się z każdym dostawcą, którego dane znajdziesz w dokumentach zmarłego; zapytaj, jaki wniosek i jakie załączniki są potrzebne. ## PPK: małżonek i pozostałe osoby uprawnione Uczestnik PPK może wskazać jedną lub kilka osób, które otrzymają środki po jego śmierci. Jeśli nie określi udziałów kilku osób, przyjmuje się udziały równe. Jeśli jedna z nich umrze wcześniej, jej udział przypada pozostałym wskazanym osobom, chyba że uczestnik postanowi inaczej. Małżonek otrzymuje wypłatę transferową połowy środków objętych wspólnością majątkową. Pozostałe środki przekazuje się osobom uprawnionym — mogą to być osoby wskazane, osoby objęte art. 832 § 2 Kodeksu cywilnego lub spadkobiercy. Osoba uprawniona może wnioskować o wypłatę transferową na PPK, IKE lub PPE albo o wypłatę pieniężną. Wniosek składa się do instytucji finansowej z odpisem aktu zgonu i dokumentem tożsamości. Spadkobiercy przedstawiają także dokument potwierdzający dziedziczenie oraz zgodne oświadczenie o podziale środków albo prawomocne postanowienie o dziale spadku. Ustawa przewiduje wypłatę w ciągu **3 miesięcy** od złożenia wniosku z wymaganymi dokumentami. Jeżeli wskazana osoba zmarła przed uczestnikiem PPK, jej wskazanie staje się bezskuteczne, a udział przechodzi na pozostałe wskazane osoby po równo, chyba że uczestnik postanowił inaczej. Sprawdź więc nie tylko, czy wskazanie istnieje, lecz także czy dotyczy osoby żyjącej. Przy kilku uprawnionych zachowaj kopie dokumentów i uzgodnij, kto składa wniosek; przy dziale spadku instytucja potrzebuje zgodnego oświadczenia wszystkich spadkobierców albo postanowienia sądu. ## IKE i IKZE: sprawdź wskazanie Oszczędzający może wskazać jedną lub kilka osób do otrzymania środków po śmierci; może też zmienić wskazanie. Gdy udziałów nie określono, dzieli się je po równo. Wypłata następuje na wniosek osoby uprawnionej i może być jednorazowa albo ratalna. Jeśli oszczędzający nie wskazał nikogo, środki wchodzą do spadku. Wyjątek dotyczy umowy zawartej z zakładem ubezpieczeń; wtedy stosuje się odpowiednie reguły Kodeksu cywilnego dotyczące uprawnionych z ubezpieczenia. Szczegóły rachunków po śmierci opisuje [konto bankowe zmarłego](/prawo-i-spadki/konto-bankowe-zmarlego/), a zasady dziedziczenia — [spadek po zmarłym](/prawo-i-spadki/spadek-po-zmarlym/). Przy wskazaniu kilku osób bez określonych udziałów środki dzieli się między nie równo. Można też zmienić wskazanie za życia. Przy wypłacie osoba uprawniona może wybrać wypłatę jednorazową albo raty; dla IKZE obowiązuje osobna możliwość zmiany wniosku o raty na wypłatę jednorazową, zanim zostaną wypłacone wszystkie środki. Sprawdź treść umowy i formularze w instytucji prowadzącej rachunek. ## Świadczenia należne z ZUS do dnia śmierci Art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczy świadczeń, o które zmarły złożył wniosek i które były mu należne do dnia śmierci. W pierwszej kolejności mogą je otrzymać małżonek i dzieci, z którymi zmarły prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Jeśli ich nie ma, uprawnienie obejmuje małżonka i dzieci spoza tego gospodarstwa, a następnie innych członków rodziny uprawnionych do renty rodzinnej lub osób, na których utrzymaniu pozostawał zmarły. Osoby z tego kręgu mogą też kontynuować niezakończone postępowanie o świadczenie. Roszczenie co do zasady wygasa po **12 miesiącach od śmierci**, chyba że wcześniej zgłoszono wniosek o dalsze prowadzenie sprawy. ZUS wstrzymuje regularną wypłatę emerytury lub renty od miesiąca następującego po miesiącu śmierci. To świadczenie nie jest rentą rodzinną ani zasiłkiem pogrzebowym. Warunki renty rodzinnej opisuje [renta rodzinna z ZUS i KRUS](/prawo-i-spadki/renta-rodzinna/), a zwrot kosztów pochówku — [zasiłek pogrzebowy](/koszty-i-zasilki/zasilek-pogrzebowy/). Środki z polisy na życie omawia [ubezpieczenie na życie a pogrzeb](/koszty-i-zasilki/ubezpieczenie-na-zycie-a-pogrzeb/). Jeśli zmarły złożył wniosek o świadczenie, lecz nie otrzymał go przed śmiercią, bliscy mogą sprawdzić roszczenie z art. 136. Zbierz dokument potwierdzający pokrewieństwo i zapytaj oddział ZUS, jak kontynuować postępowanie lub zgłosić wypłatę. Zasada obejmuje wyłącznie należność do dnia śmierci; nie zastępuje wniosku o rentę rodzinną ani zasiłek pogrzebowy. Odrębnie ZUS wstrzymuje regularną emeryturę lub rentę od miesiąca po śmierci. ## Najczęstsze pytania ### Czy osoba wskazana w PPK dziedziczy środki? Osoba uprawniona może być wskazana przez uczestnika, wynikać z art. 832 § 2 Kodeksu cywilnego albo być spadkobiercą. Samo wskazanie nie czyni jej spadkobiercą. ### Ile środków PPK otrzymuje małżonek? Małżonkowi przysługuje wypłata transferowa połowy środków w zakresie, w jakim należały do wspólności majątkowej. Resztę przekazuje się osobom uprawnionym. ### Czy środki z IKE lub IKZE zawsze wchodzą do spadku? Nie. Jeśli oszczędzający wskazał osoby uprawnione, środki otrzymują one. Przy braku wskazania środki wchodzą do spadku, z wyjątkiem umowy zawartej z zakładem ubezpieczeń. ### Czym świadczenie należne do dnia śmierci różni się od renty rodzinnej? Świadczenie należne do dnia śmierci przysługuje osobom wskazanym w art. 136 ustawy emerytalnej. Renta rodzinna jest odrębnym świadczeniem. ### Czy świadczenie należne do dnia śmierci jest zasiłkiem pogrzebowym? Nie. Zasiłek pogrzebowy służy zwrotowi kosztów pogrzebu; świadczenie z art. 136 to niezapłacona emerytura lub renta należna zmarłemu. ### Do kiedy zgłosić roszczenie o niezapłaconą emeryturę? Co do zasady w ciągu 12 miesięcy od śmierci. Wypłatę bieżącej emerytury lub renty wstrzymuje się od miesiąca po miesiącu śmierci. ## Źródła - Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 13 lutego 2026 r. — tekst jednolity ustawy o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. 2026 poz. 192, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/192/text/T/D20260192L.pdf - Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 21 stycznia 2026 r. — tekst jednolity ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. 2026 poz. 91, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/91/text/T/D20260091L.pdf - Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 7 listopada 2025 r. — tekst jednolity ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2025 poz. 1749, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1749/text/O/D20251749.pdf - Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 27 maja 2026 r. — tekst jednolity Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 795, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/795/text/T/D20260795L.pdf - Ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy covidowej (Dz.U. 2026 poz. 989, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/989/text/O/D20260989.pdf - Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 26, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/26/text/O/D20260026.pdf - Ustawa z 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2026 poz. 425, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/425/text/O/D20260425.pdf