# Odrzucenie spadku

URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/prawo-i-spadki/odrzucenie-spadku/
Kategoria: Prawo i spadki
Aktualizacja: 2026-10-12

## Najważniejsze w skrócie

- Termin sześciu miesięcy liczy się od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule powołania z ustawy lub testamentu, a nie automatycznie od pogrzebu.
- Oświadczenie składa się przed sądem albo notariuszem, ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym; pismo również trzeba złożyć przed jednym z tych organów.
- Jeśli nie złożysz oświadczenia, co do zasady oznacza to przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, nie jego odrzucenie.
- Odrzucający zostaje wyłączony od dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. W sprawie małoletniego lub zezwolenia sądu sprawdź terminy bez zwłoki.

Jeśli chcesz odrzucić spadek, złóż oświadczenie przed sądem albo notariuszem w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule powołania. Termin może rozpocząć się później niż dzień śmierci, na przykład gdy o testamencie dowiesz się później.

## Od kiedy liczyć sześć miesięcy

Tytuł powołania wynika z ustawy albo testamentu. Ustal, kiedy dowiedziałeś się, że możesz dziedziczyć z danego tytułu. Nie licz automatycznie terminu od pogrzebu, karty zgonu ani aktu zgonu. Kolejność spraw spadkowych wyjaśnia poradnik [Spadek po zmarłym](/prawo-i-spadki/spadek-po-zmarlym/).

Jeśli potrzebujesz, by sąd odebrał oświadczenie, wniosek złożony przed upływem sześciu miesięcy wystarcza do zachowania terminu. Gdy złożenie oświadczenia wymaga zezwolenia sądu, bieg terminu zawiesza się na czas postępowania o zezwolenie. W sprawie dotyczącej małoletniego nie zwlekaj z ustaleniem, czy potrzebne jest zezwolenie i kto może złożyć oświadczenie.

## Gdzie i w jakiej formie złożyć oświadczenie

Oświadczenie składa się przed sądem albo notariuszem. Możesz złożyć je ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Pismo również musi zostać złożone przed sądem albo notariuszem. Zachowaj potwierdzenie złożenia i dokumenty dotyczące tytułu powołania.

Oświadczenie złożone pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu jest nieważne. Oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu nie można odwołać. Jeśli wcześniej złożyłeś je pod wpływem błędu lub groźby, prawo przewiduje osobną procedurę przed sądem.

## Co oznacza brak oświadczenia

Spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi, przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucić. Brak oświadczenia w terminie co do zasady oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Jeśli termin jest zawieszony podczas sprawy o zezwolenie sądu, skutek milczenia jeszcze nie następuje.

Po odrzuceniu spadkobierca zostaje wyłączony od dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. Kto wchodzi na jego miejsce, zależy od kolejności ustawowej albo treści testamentu. Jeśli w rodzinie są dalsi krewni lub dzieci, sprawdź, czy i kiedy mogą zostać powołani. Więcej o odpowiedzialności za długi przeczytasz w tekście [Długi spadkowe](/prawo-i-spadki/dlugi-spadkowe/). Jeżeli w miejsce odrzucającego powołano innego spadkobiercę, jego obowiązki podatkowe opisuje [Podatek od spadków i darowizn](/prawo-i-spadki/podatek-od-spadkow/).

## Ustal, kto może zostać powołany po tobie

Odrzucenie wpływa na dalszą kolejność dziedziczenia. Jeśli odrzucił rodzic, do spadku mogą zostać powołane jego dzieci; jeżeli wśród nich są osoby małoletnie, sprawdź niezwłocznie, jakie czynności trzeba podjąć w ich imieniu. Nie zakładaj, że sprawa kończy się na osobie, która złożyła oświadczenie. Każda kolejna osoba może mieć własny sześciomiesięczny termin liczony od chwili, gdy dowiedziała się o swoim powołaniu.

Przygotuj prostą listę krewnych, którzy mogą wejść w miejsce odrzucającego, i zapisz, kiedy każdy z nich otrzymał tę wiadomość. Jeżeli w rodzinie jest testament, uwzględnij go w ustaleniu kolejności. Przy kilku dzieciach albo kilku gałęziach rodziny skonsultuj dalsze kroki z notariuszem lub prawnikiem, zanim minie termin.

## Przygotuj się do złożenia oświadczenia

Przed wizytą zadzwoń do sądu albo notariusza i zapytaj, jakie dokumenty są potrzebne w twojej sprawie. Przygotuj dokument tożsamości, dane zmarłego, akt zgonu oraz informacje o tytule powołania, na przykład o testamencie lub wcześniejszych oświadczeniach. Sprawdź, czy oświadczenie składasz za siebie czy jako przedstawiciel ustawowy. Zachowaj kopię dokumentu i potwierdzenie daty przyjęcia.

Jeżeli sprawa dotyczy małoletniego, nie opieraj się wyłącznie na ustnych informacjach rodziny. Ustal z sądem lub notariuszem, czy potrzebne jest zezwolenie sądu opiekuńczego, kto składa wniosek i jak udokumentować zachowanie terminu. Warto działać od razu po ustaleniu, że dziecko może dziedziczyć, bo postępowanie o zezwolenie wymaga czasu.

Odrzucenia nie da się cofnąć tylko dlatego, że później odkryto majątek albo zmieniła się sytuacja rodzinna. Jeśli już złożono oświadczenie pod wpływem istotnego błędu lub groźby, przepisy przewidują osobny tryb przed sądem i własne terminy. W takiej sytuacji pokaż dokumenty prawnikowi, zamiast składać kolejne oświadczenie, które może nie odwrócić skutków pierwszego.

## Nie podejmuj decyzji bez sprawdzenia skutków

Zanim odrzucisz spadek, porównaj możliwe aktywa i długi oraz sprawdź, czy istnieje testament. Odrzucenie wyłącza cię od dziedziczenia, ale może powołać kolejną osobę z rodziny. Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność do wartości stanu czynnego spadku, z zastrzeżeniami ustawowymi; wymaga jednak rzetelnego ustalenia majątku i zobowiązań. Zachowaj pisma od wierzycieli i nie podpisuj ugody ani uznania długu bez sprawdzenia, czy działasz we własnym imieniu czy jako spadkobierca.

Zapisz datę, kiedy dowiedziałeś się o swoim powołaniu, i sposób, w jaki otrzymałeś tę informację. Przy późniejszym testamencie zachowaj wiadomość od sądu lub notariusza. W razie sporu o to, kiedy termin się rozpoczął, chronologia i dokumenty mogą mieć znaczenie. Jeśli jesteś powołany z kilku tytułów, na przykład z ustawy i testamentu, zapytaj notariusza lub prawnika, jak liczyć terminy i jakie oświadczenie dotyczy każdego tytułu.

Po złożeniu oświadczenia sprawdź, czy kolejne osoby z rodziny zostały poinformowane o możliwym powołaniu. Nie musisz rozstrzygać za nie, ale przekaż im datę złożenia dokumentu i dane notariusza albo sądu, jeśli ich potrzebują. Każda z tych osób powinna samodzielnie ustalić swój tytuł, termin i właściwą formę oświadczenia.

Jeśli w rodzinie są małoletni, poinformuj ich przedstawiciela ustawowego, że po twoim odrzuceniu mogą zostać powołani do spadku. Nie podpisuj za nich dokumentu bez sprawdzenia wymogów i umocowania. Zachowaj potwierdzenie wszystkich złożonych wniosków i oświadczeń, bo daty kolejnych czynności pomagają ustalić, czy każdy zainteresowany zadziałał w terminie.

## Jak złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku

1. **Ustal tytuł powołania i początek terminu.** Sprawdź, czy dziedziczysz z ustawy czy z testamentu. Sześć miesięcy biegnie od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule powołania.
2. **Wybierz sąd albo notariusza.** Oświadczenie składa się przed sądem lub notariuszem. Możesz złożyć je ustnie albo na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym; pismo również musi trafić przed sąd albo notariusza.
3. **Złóż oświadczenie przed upływem terminu.** Zachowaj potwierdzenie. Wniosek do sądu o odebranie oświadczenia, złożony przed upływem terminu, wystarcza do jego zachowania.
4. **Sprawdź, czy postępowanie o zezwolenie zawiesza bieg terminu.** Jeśli złożenie oświadczenia wymaga zezwolenia sądu, termin zawiesza się na czas postępowania w tej sprawie. Ustal to szybko, szczególnie gdy dziedziczy małoletni.

## Najczęstsze pytania

### Od kiedy biegnie sześć miesięcy na odrzucenie spadku?

Od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania, czyli o tym, że dziedziczysz z ustawy albo testamentu. To nie musi być dzień śmierci.

### Gdzie złożyć oświadczenie?

Przed sądem albo notariuszem. Można złożyć je ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym; pismo również składa się przed sądem albo notariuszem.

### Co się stanie, jeśli nie złożę żadnego oświadczenia?

Po upływie terminu brak oświadczenia jest co do zasady jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Jeśli termin jest zawieszony z powodu postępowania o zezwolenie sądu, ten skutek jeszcze nie następuje.

### Czy można zmienić decyzję po odrzuceniu spadku?

Oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu nie można odwołać. Szczególne zasady dotyczą uchylenia się od skutków oświadczenia złożonego pod wpływem błędu lub groźby; wniosek rozpatruje sąd.

### Co oznacza odrzucenie dla dalszej rodziny?

Osoba odrzucająca jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Kto może dziedziczyć w jej miejsce, zależy od ustawy lub testamentu.

## Źródła

- Karta ELI obwieszczenia Marszałka Sejmu z 27 maja 2026 r. — jednolity tekst Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 795) — https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/795/ogl
- Jednolity tekst ustawy z 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny, załącznik do Dz.U. 2026 poz. 795 — https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/795/text/T/D20260795L.pdf
- Dziennik Ustaw z 17 czerwca 2026 r., poz. 795 — ogłoszenie jednolitego tekstu Kodeksu cywilnego — https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/795