# Akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza

URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/prawo-i-spadki/akt-poswiadczenia-dziedziczenia/
Kategoria: Prawo i spadki
Aktualizacja: 2026-10-12

## Najważniejsze w skrócie

- Sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, a notariusz może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia. Zarejestrowany akt ma skutki prawomocnego postanowienia.
- Notariusz potrzebuje zgodnych oświadczeń i udziału wszystkich osób, które mogą być spadkobiercami lub zapisobiercami windykacyjnymi. Odmówi, gdy są wątpliwości, istnieje nieotwarty testament albo brakuje jurysdykcji krajowej.
- Aktu zasadniczo nie sporządza się przed upływem 6 miesięcy od otwarcia spadku, chyba że wszyscy znani spadkobiercy wcześniej złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu.
- Maksymalna stawka za akt dziedziczenia wynosi 50 zł, za akt testamentowy z zapisem windykacyjnym 100 zł, a za protokół dziedziczenia 100 zł. Dochodzą możliwe opłaty i wydatki określone przepisami.
- Akt wymaga niezwłocznego wpisu do Rejestru Spadkowego. Bez rejestracji nie ma skutków prawomocnego postanowienia.

Spadkobiercy mogą potwierdzić prawa do spadku w sądzie albo u notariusza. Sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, który po wpisie do Rejestru Spadkowego ma skutki prawomocnego postanowienia.

## Kiedy można skorzystać z notariusza

Notariusz sporządza akt dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyjątkiem dziedziczenia na podstawie testamentu szczególnego. Najpierw spisuje protokół z udziałem wszystkich osób, które mogą być spadkobiercami albo zapisobiercami windykacyjnymi. Uczestnicy składają zgodne oświadczenia o kręgu spadkobierców, testamentach i braku wcześniejszego postanowienia lub aktu. Przygotuj akt zgonu, akty stanu cywilnego osób dziedziczących ustawowo oraz testament i inne dokumenty ważne dla sprawy. Jeśli notariusz sporządzi projekt protokołu, zainteresowani mogą złożyć zgodę u niego albo u innego notariusza; po uzyskaniu zgód wszystkich osób protokół może być sporządzony przy udziale co najmniej jednej z nich.

Aktu zasadniczo nie sporządza się przed upływem **6 miesięcy od otwarcia spadku**. Można to zrobić wcześniej, jeżeli wszyscy znani spadkobiercy złożyli oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu. Termin liczy się od śmierci spadkodawcy, nie od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o swoim powołaniu. Zasady przyjęcia i odrzucenia opisują poradniki o [spadku po zmarłym](/prawo-i-spadki/spadek-po-zmarlym/), [odrzuceniu spadku](/prawo-i-spadki/odrzucenie-spadku/) i [przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza](/prawo-i-spadki/przyjecie-spadku-z-dobrodziejstwem-inwentarza/).

Notariusz sporządzi akt, gdy nie ma wątpliwości co do jurysdykcji, prawa właściwego, osób dziedziczących i ich udziałów, a także osoby lub przedmiotu zapisu windykacyjnego. Odmówi, jeśli w tej sprawie sporządzono już akt albo wydano postanowienie, nie uczestniczyły wszystkie osoby mogące dziedziczyć, istnieje nieotwarty lub nieogłoszony testament albo brak jurysdykcji krajowej. Jeśli spadek ustawowy ma przypaść gminie lub Skarbowi Państwa, a dowody nie wystarczają, notariusz może uprzednio wezwać spadkobierców przez ogłoszenie. Odmowa przysługuje również przy czynności sprzecznej z prawem. Można zażądać jej uzasadnienia i wnieść zażalenie do sądu okręgowego za pośrednictwem notariusza.

## Rejestracja i skutki aktu

Notariusz niezwłocznie wpisuje akt do Rejestru Spadkowego. Rejestr obejmuje jeden dokument dotyczący danego spadku: akt notarialny albo prawomocne postanowienie sądu. Zarejestrowany akt ma skutki prawomocnego postanowienia. Osoba trzecia, która sama nie dochodzi praw z dziedziczenia, może żądać od spadkobiercy wykazania praw postanowieniem albo zarejestrowanym aktem. Kodeks cywilny określa również skutki rozporządzenia prawem spadkowym przez osobę, która uzyskała dokument bez statusu spadkobiercy.

## Maksymalne stawki

| Czynność | Maksymalna stawka |
| --- | ---: |
| Akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, także uzupełniający akt dotyczący spadkobierców gospodarstwa rolnego | 50 zł |
| Akt testamentowy z zapisem windykacyjnym | 100 zł |
| Protokół dziedziczenia lub jego projekt | 100 zł |
| Protokół zgody według projektu | 50 zł |
| Otwarcie i ogłoszenie testamentu | 50 zł |
| Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku | 50 zł |
| Wypis, odpis lub wyciąg za rozpoczętą stronę | 6 zł |
| Europejskie poświadczenie spadkowe, poza wskazanymi wyjątkami | 400 zł |

Stawki wynikają z rozporządzenia o taksie notarialnej. Wynagrodzenie ustala się w umowie do wysokości stawki maksymalnej. Do taksy mogą dojść podatki, przejazd i inne niezbędne wydatki. Przy czynności poza kancelarią można doliczyć do **50 zł za godzinę** w porze dziennej (8.00–20.00) albo do **100 zł za godzinę** w nocy i dni wolne. Jeśli wynagrodzenie uszczupliłoby konieczne utrzymanie Ciebie lub rodziny, możesz wystąpić do sądu rejonowego o zwolnienie z opłaty w całości lub części. Testament opisuje osobny poradnik o [testamencie](/prawo-i-spadki/testament/); zachowek i długi są odrębnymi sprawami.

## Jak przygotować się do wizyty

Najpierw ustal, czy wszystkie osoby, które mogą dziedziczyć lub otrzymać zapis windykacyjny, są znane i mogą uczestniczyć w czynności. Notariusz potrzebuje ich zgodnych oświadczeń, więc warto wcześniej porozmawiać o tym, czy istnieje testament i czy ktoś złożył już oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku. Jeśli w rodzinie są rozbieżności co do kręgu spadkobierców albo ważności testamentu, zapytaj kancelarię, czy sprawę można prowadzić notarialnie.

Przygotuj dokumenty wskazane przez notariusza. Zwykle potrzebne będą dokumenty stanu cywilnego osób dziedziczących ustawowo, akt zgonu oraz testament, jeśli został sporządzony. Zadzwoń do kancelarii przed zebraniem dokumentacji i poproś o listę dla konkretnej sprawy. Warto zabrać również dane kontaktowe pozostałych uczestników oraz informację, czy istnieje testament szczególny.

Zapytaj o całkowity koszt czynności, liczbę potrzebnych wypisów i termin, w którym wszyscy uczestnicy mogą się stawić. Maksymalne stawki z tabeli nie są automatyczną ceną każdej sprawy; kancelaria określa wynagrodzenie w granicach przepisów i może doliczyć wydatki. Jeśli osoba nie może przyjść do kancelarii, zapytaj, czy protokół zgody można złożyć u innego notariusza albo czy czynność może odbyć się poza kancelarią.

## Akt notarialny czy postanowienie sądu

Oba dokumenty potwierdzają, kto nabył spadek. Droga notarialna wymaga zgodnych oświadczeń i udziału wszystkich osób, które mogą dziedziczyć albo otrzymać zapis windykacyjny. Postępowanie sądowe może być właściwe, gdy nie można zebrać wszystkich uczestników lub gdy sprawa wymaga rozstrzygnięcia sporu. Notariusz odmówi sporządzenia aktu w okolicznościach wskazanych w prawie, między innymi przy wątpliwościach co do osób lub udziałów.

Po wpisie do Rejestru Spadkowego akt ma skutki prawomocnego postanowienia. Zachowaj wypis i ustal, gdzie rodzina będzie przechowywać dokumenty spadkowe. Przy późniejszych sprawach — takich jak dział spadku, długi czy rozporządzanie nieruchomością — potwierdzenie dziedziczenia jest jednym z dokumentów wyjściowych. Szczegółowe skutki zależą od składu spadku i sytuacji spadkobierców.

Jeżeli notariusz odmówi, poproś o uzasadnienie i wyjaśnienie dalszej drogi. Ustawa pozwala zaskarżyć odmowę do sądu okręgowego za pośrednictwem notariusza. Zapisz datę otrzymania uzasadnienia i zapytaj kancelarię o termin oraz wymagane formalności. Przy sprawach spadkowych przechowuj razem akt, wypisy i potwierdzenie rejestracji.

## Najczęstsze pytania

### Czym akt poświadczenia dziedziczenia różni się od postanowienia sądu?

To dwa odrębne dokumenty: postanowienie wydaje sąd, a akt sporządza notariusz. Zarejestrowany akt ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

### Czy akt można sporządzić przed upływem sześciu miesięcy?

Tak, jeśli wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. W przeciwnym razie trzeba poczekać sześć miesięcy od otwarcia spadku.

### Czy wszyscy zainteresowani muszą być obecni?

Protokół sporządza się przy udziale osób, które mogą być spadkobiercami albo zapisobiercami windykacyjnymi. Notariusz odmówi aktu, jeśli nie uczestniczyły wszystkie osoby mogące wchodzić w rachubę.

### Czy akt poświadczenia dziedziczenia trzeba zarejestrować?

Tak. Notariusz niezwłocznie wpisuje go do Rejestru Spadkowego. Dopiero zarejestrowany akt ma skutki prawomocnego postanowienia.

### Ile wynosi taksa notarialna za akt?

Maksymalna stawka za akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego wynosi 50 zł; za akt testamentowy z zapisem windykacyjnym — 100 zł. Protokół dziedziczenia ma maksymalną stawkę 100 zł.

### Czy notariusz może odmówić sporządzenia aktu?

Tak, między innymi gdy wcześniej wydano postanowienie lub sporządzono akt dotyczący spadku, nie uczestniczyły wszystkie zainteresowane osoby, istnieje nieotwarty testament albo brak jurysdykcji krajowej.

## Źródła

- Karta ELI obwieszczenia Marszałka Sejmu z 27 maja 2026 r. — jednolity tekst Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 795) — https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/795/ogl
- Jednolity tekst ustawy z 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny, załącznik do Dz.U. 2026 poz. 795 — https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/795/text/T/D20260795L.pdf
- Dziennik Ustaw z 17 czerwca 2026 r., poz. 795 — ogłoszenie jednolitego tekstu Kodeksu cywilnego — https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/795
- Karta ELI obwieszczenia Marszałka Sejmu z 30 kwietnia 2026 r. — jednolity tekst Prawa o notariacie (Dz.U. 2026 poz. 614) — https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/614/ogl
- Jednolity tekst ustawy z 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie, załącznik do Dz.U. 2026 poz. 614 — https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/614/text/T/D20260614L.pdf
- Jednolity tekst rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz.U. 2024 poz. 1566) — https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2024/1566/text.html
- Karta ELI obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z 11 października 2024 r. — taksa notarialna (Dz.U. 2024 poz. 1566) — https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/1566/ogl