# Muzyka na pogrzebie świeckim i religijnym URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/organizacja-pogrzebu/muzyka-na-pogrzebie/ Kategoria: Organizacja pogrzebu Aktualizacja: 2026-10-12 ## Najważniejsze w skrócie - Przy pogrzebie katolickim śpiew ma wyrażać nadzieję i wiarę w zmartwychwstanie. Śpiew pożegnalny jest częścią obrzędu. - W ceremonii świeckiej rodzina ustala, czy będzie muzyka, cisza albo nagranie. Zakres usługi ustala się z wykonawcą lub zakładem. - Utwór, artystyczne wykonanie i nagranie mogą mieć odrębne prawa. Wyjątek obejmuje utwory podczas ceremonii religijnych bez korzyści majątkowej. - Cisza może być świadomą częścią scenariusza. Wybór pieśni i sposób jej wykonania warto uzgodnić z prowadzącym ceremonię. Muzykę na pogrzebie dobiera się do obrządku albo scenariusza pożegnania. W liturgii katolickiej obowiązują wskazania dotyczące śpiewu i instrumentów; podczas ceremonii świeckiej wybór ustala rodzina z mistrzem ceremonii. Można też zaplanować ciszę. ## Muzyka w liturgii katolickiej Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o muzyce kościelnej z 2017 r. podkreśla, że muzyka jest częścią liturgii, a nie tylko jej oprawą. W liturgii nie wykonuje się utworów o charakterze świeckim. Przy obrzędach pogrzebowych śpiewy powinny wyrażać nadzieję i wiarę w zmartwychwstanie. Śpiew pożegnalny stanowi część obrzędu, nie powinien być skracany ani zastępowany, a wykonują go przewodniczący liturgii i zgromadzeni, wspólnie lub naprzemiennie. Instrukcja przywołuje między innymi śpiew „Przybądźcie z nieba”. Szczegóły przebiegu opisują [pogrzeb katolicki](/ceremonie-i-obyczaje/pogrzeb-katolicki/) i [Msza pogrzebowa](/ceremonie-i-obyczaje/msza-pogrzebowa/). Instrukcja zaleca pierwszeństwo głosu ludzkiego. Akompaniament ma wspierać śpiew. Organy piszczałkowe są tradycyjnym instrumentem Kościoła łacińskiego; instrument elektroniczny dopuszcza się tymczasowo. W liturgii nie używa się instrumentów przeznaczonych do muzyki świeckiej, takich jak gitara elektryczna, perkusja, fortepian czy syntezator. Znaczenie mają również sposób wykorzystania instrumentu i jakość wykonania. Muzyka liturgiczna ma być wykonywana na żywo. Odtwarzanie nagrania nie zastępuje gry ani śpiewu zgromadzenia. Poza celebracją instrukcja pozwala odtwarzać muzykę z umiarem, tak by kościół pozostał miejscem modlitwy i ciszy. W innych obrządkach wybór muzyki i śpiewów uzgodnij z osobą prowadzącą ceremonię. ## Muzyka albo cisza podczas ceremonii świeckiej W scenariuszu świeckim rodzina może wybrać utwór, wykonanie na żywo, nagranie albo ciszę. Uzgodnij z prowadzącym, kto obsłuży sprzęt i w którym momencie ma rozpocząć się muzyka. To ważne zwłaszcza przy kilku punktach pożegnania lub napiętym harmonogramie cmentarza. Z zakładem i wykonawcą ustal, czy oprawa muzyczna wchodzi w zakres zamówionej usługi i jakie wynagrodzenie przysługuje muzykowi; szczegóły umowy omawia [artykuł o umowie z zakładem pogrzebowym](/organizacja-pogrzebu/umowa-z-zakladem-pogrzebowym/). Spotkanie po ceremonii, czyli stypę, opisuje [osobny tekst](/organizacja-pogrzebu/stypa/). ## Utwór, wykonanie i nagranie Utwór muzyczny lub słowno-muzyczny może być chroniony prawem autorskim od chwili ustalenia. Twórcy przysługuje co do zasady wyłączne prawo korzystania z niego i wynagrodzenie. Publiczne wykonanie piosenki i odtworzenie nagrania to różne sposoby korzystania. Nagranie ma własną ochronę jako fonogram, a wykonanie — jako artystyczne wykonanie. Ustawa pozwala korzystać z utworów podczas ceremonii religijnych i oficjalnych uroczystości organizowanych przez władze publiczne, jeśli nie wiąże się to bezpośrednio ani pośrednio z korzyścią majątkową. Nie należy zakładać, że ten wyjątek obejmuje każde świeckie pożegnanie albo publiczne odtworzenie nagrania. Dozwolony użytek osobisty dotyczy nieodpłatnego korzystania z rozpowszechnionego utworu w kręgu osobistych relacji i pojedynczych egzemplarzy; nie jest ogólną zgodą na publiczne odtwarzanie. Przy korzystaniu w ramach dozwolonego użytku trzeba uwzględnić autora i źródło, o ile jest to możliwe, a sposób użycia nie może naruszać normalnego korzystania z utworu ani słusznych interesów twórcy. Prawa majątkowe do utworu gasną co do zasady po 70 latach od śmierci twórcy; w utworze słowno-muzycznym utworzonym specjalnie dla utworu audiowizualnego początki biegu terminu mogą być inne. Prawa do artystycznego wykonania trwają zasadniczo 50 lat po roku wykonania; jeśli wykonanie utrwalono i opublikowano albo rozpowszechniono w terminie, okres może wynosić 70 lat. Prawa producenta fonogramu trwają 50 lat od sporządzenia, a po publikacji lub rozpowszechnieniu w tym czasie — 70 lat według zasad ustawy. Wygaśnięcie praw do utworu nie oznacza automatycznie wygaśnięcia praw do nagrania lub wykonania. Jeśli masz wątpliwości, ustal z organizatorem, czy wybrany utwór można wykorzystać w danej formie. ## Ułóż kolejność muzyki i sprawdź wykonanie Zacznij od ustalenia, czy ceremonia będzie religijna, czy świecka. Przy liturgii zapytaj duchownego lub organistę o dopuszczalne śpiewy, momenty ciszy i instrumenty. W ceremonii świeckiej przejdź z prowadzącym przez cały scenariusz i zaznacz, w którym miejscu ma zabrzmieć każdy utwór. Możesz wybrać jeden utwór na wejście, ciszę w chwili pożegnania i muzykę na zakończenie; liczba elementów zależy od planu uroczystości. Jeśli zamawiasz muzyka, przekaż mu tytuł, wykonawcę, preferowaną wersję i miejsce występu. Potwierdź, czy artysta ma własny instrument i nagłośnienie, czy korzysta ze sprzętu sali, oraz kto daje sygnał rozpoczęcia. Przy nagraniu sprawdź plik i głośność w miejscu ceremonii, a kopię utworu przekaż organizatorowi wcześniej. Przy wykonaniu na żywo uzgodnij próbę lub krótką rozmowę przed uroczystością. Zapisz uzgodnienia w scenariuszu lub zamówieniu. Rodzina, zakład i muzyk powinni wiedzieć, kto odpowiada za sprzęt, kolejność i ewentualne zmiany. Jeśli prawa do utworu lub nagrania budzą wątpliwości, poproś organizatora o sprawdzenie warunków użycia przed dniem pogrzebu. Zaplanuj też wersję awaryjną, na przykład ciszę, gdy sprzęt zawiedzie albo wykonawca nie będzie mógł dotrzeć. ## Najczęstsze pytania ### Czy na katolickim pogrzebie można odtworzyć dowolną piosenkę? Instrukcja muzyki kościelnej nie dopuszcza świeckich utworów w liturgii. Przy pogrzebie śpiew powinien wyrażać nadzieję i wiarę w zmartwychwstanie. ### Czy śpiew pożegnalny można zastąpić nagraniem? W instrukcji KEP śpiew pożegnalny jest obrzędem; nie powinien być skracany ani zastępowany. ### Czy za użycie piosenki trzeba zapłacić? To zależy od praw do utworu, wykonania i nagrania oraz od okoliczności. Ustawa przewiduje odrębne wyjątki, między innymi dla ceremonii religijnych bez korzyści majątkowej. ### Czy podczas świeckiego pogrzebu może być cisza zamiast muzyki? Tak. Rodzina może uwzględnić ciszę w scenariuszu i uzgodnić jej miejsce z prowadzącym. ## Źródła - Obwieszczenie Marszałka Sejmu z dnia 6 grudnia 2024 r. — jednolity tekst ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 2025 poz. 24, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/24/text.pdf - Karta ELI — ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dz.U. 2025 poz. 24 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/24 - Obwieszczenie Marszałka Sejmu z dnia 7 listopada 2025 r. — jednolity tekst ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. 2025 poz. 1590, PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1590/text.pdf - Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o muzyce kościelnej (14 października 2017 r.), tekst na liturgia.wiara.pl — https://liturgia.wiara.pl/doc/4267377.Instrukcja-o-muzyce-koscielnej - Ta sama instrukcja, rozdział VI — muzyka w liturgii sakramentów, w tym obrzędy pogrzebowe — https://liturgia.wiara.pl/doc/4267377.Instrukcja-o-muzyce-koscielnej/6 - Ta sama instrukcja, rozdział VIII — muzyka instrumentalna — https://liturgia.wiara.pl/doc/4267377.Instrukcja-o-muzyce-koscielnej/8 - Ta sama instrukcja, przypisy, w tym przypis 71 — https://liturgia.wiara.pl/doc/4267377.Instrukcja-o-muzyce-koscielnej/14