# Zasiłek pogrzebowy, gdy śmierć nastąpiła za granicą

URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/koszty-i-zasilki/zasilek-pogrzebowy-za-granica/
Kategoria: Koszty i zasiłek pogrzebowy
Aktualizacja: 2026-10-12

## Najważniejsze w skrócie

- Polski zasiłek po śmierci za granicą zależy od statusu zmarłego, relacji rodzinnej wskazanej w ustawie, osoby pokrywającej koszty i daty zgonu.
- Zasiłek przysługuje osobie lub instytucji, która pokryła koszty; kilku płatników dzieli świadczenie proporcjonalnie do wydatków.
- Informacja ZUS z 29 grudnia 2025 r. wskazuje 7000 zł dla zgonów od 1 stycznia 2026 r. i 4000 zł do końca 2025 r.
- Wniosek składa się co do zasady w ciągu 12 miesięcy od śmierci; wyjątki dotyczą sytuacji niezależnych od osoby uprawnionej.

Śmierć za granicą sama w sobie nie wyklucza polskiego zasiłku pogrzebowego. Sprawdź trzy sprawy: czy zmarły należał do kategorii objętej świadczeniem, kto pokrył koszty i w jakiej wysokości oraz kiedy nastąpił zgon. Miejsce śmierci, miejsce pochówku, państwo ubezpieczenia i państwo zamieszkania to odrębne kwestie.

## Kto może otrzymać zasiłek po śmierci za granicą?

Art. 77 ustawy o emeryturach i rentach z FUS obejmuje między innymi śmierć ubezpieczonego, emeryta lub rencisty oraz członka rodziny wskazanego w ustawie. Zmarły może też otrzymywać niektóre świadczenia wymienione w przepisie. Miejsce śmierci nie zmienia tych ustawowych kryteriów.

Zasiłek przysługuje osobie lub podmiotowi, który pokrył koszty pogrzebu. Ustawa wymienia również pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat i osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli poniosły wydatki. Gdy koszty poniosło kilka osób lub podmiotów, świadczenie dzieli się proporcjonalnie do ich wydatków.

Członek rodziny może otrzymać pełną kwotę świadczenia. W przypadku innych osób i instytucji zasiłek nie przekracza udokumentowanych kosztów ani ustawowej kwoty. Koszty nie muszą powstać w Polsce, ale zachowaj rachunki i potwierdzenia zapłaty.

## Jak data śmierci wpływa na kwotę?

Informacja ZUS z 29 grudnia 2025 r. wskazuje 4000 zł dla zgonów do 31 grudnia 2025 r. oraz 7000 zł dla zgonów od 1 stycznia 2026 r. Komunikat Prezesa ZUS z 27 stycznia 2026 r. podaje tę samą kwotę 7000 zł po waloryzacji od 1 marca. Dla zgonów ze stycznia i lutego granicę stanowi więc data zgonu wskazana w grudniowej informacji, a nie marcowa data waloryzacji.

Przy planowaniu kosztów oddziel świadczenie z ZUS od wydatków na przewóz i pogrzeb. Dokumenty transportowe przygotowuje się niezależnie od dowodów kosztów potrzebnych do wniosku. Wymagania przewozu opisują hasła [Dokumenty przewozu zwłok](/transport-zmarlych/dokumenty-przewozu-zwlok/) i [Sprowadzenie zwłok z zagranicy](/transport-zmarlych/sprowadzenie-zwlok-z-zagranicy/).

## Kiedy i gdzie złożyć wniosek?

Co do zasady prawo do zasiłku wygasa, jeśli wniosek nie zostanie złożony w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Jeżeli wcześniejsze złożenie było niemożliwe z przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej — na przykład z powodu późniejszego odnalezienia zwłok albo ustalenia tożsamości — termin liczy się od dnia pogrzebu, również przez 12 miesięcy.

Termin wynika z art. 81 tekstu jednolitego ustawy o emeryturach i rentach z FUS, Dz.U. 2025 poz. 1749. Przed złożeniem dokumentów potwierdź aktualne wymagania we właściwym organie rentowym.

Wniosek składa się do właściwego organu rentowego wraz z dokumentami potwierdzającymi zgon i poniesione koszty. Przy kilku osobach finansujących pogrzeb dołącz dokumenty pokazujące udział każdej z nich. ZUS wskazuje właściwe jednostki także dla osób mieszkających za granicą; miejsce złożenia zależy od sytuacji ubezpieczeniowej i miejsca zamieszkania. W sprawach objętych unijną koordynacją art. 42 rozporządzenia wykonawczego 987/2009 pozwala złożyć wniosek instytucji właściwej albo instytucji w państwie zamieszkania wnioskodawcy.

Przed wysłaniem wniosku przygotuj dokument stwierdzający zgon, rachunki za pogrzeb i potwierdzenia, kto je opłacił. Sprawdź, czy dane z dokumentów są zgodne, a w razie kilku płatników zaznacz, jaką część kosztów pokryła każda osoba. Zadzwoń do właściwego organu rentowego i potwierdź, czy zagraniczne dokumenty wymagają tłumaczenia albo dodatkowego poświadczenia; wymagania mogą zależeć od kraju i rodzaju dokumentu.

Jeśli nie wiesz, który organ przyjmuje wniosek, ustal najpierw, gdzie zmarły podlegał ubezpieczeniu i gdzie mieszka osoba ubiegająca się o świadczenie. Przy sprawie unijnej przepisy koordynacyjne pomagają ustalić instytucję właściwą, ale same nie przesądzają, że zasiłek wypłaci polski ZUS. Wniosek najlepiej złożyć przed upływem 12 miesięcy i zachować potwierdzenie jego nadania lub złożenia. Strona ZUS odczytana 4 października 2026 r. wskazuje także osobny trzymiesięczny termin liczony od ustania przyczyny uniemożliwiającej wniosek w sytuacji działań wojennych na terytorium Ukrainy; sprawdź, czy dotyczy Twojej sprawy.

## Co zmienia śmierć w innym państwie UE?

Unijne przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego obejmują świadczenia z tytułu śmierci. Art. 42 rozporządzenia 883/2004 przewiduje, że śmierć w państwie członkowskim innym niż właściwe państwo jest traktowana na potrzeby świadczenia tak, jakby nastąpiła w państwie właściwym. O tym, które państwo i instytucja są właściwe oraz jakie świadczenie przysługuje, decydują jednak obowiązujące przepisy ubezpieczeniowe. Sam pobyt albo zgon w państwie UE nie przesądza o prawie do polskiego zasiłku.

Przy śmierci cudzoziemca w Polsce podobnie sprawdza się status ubezpieczeniowy i ustawowy tytuł, a nie samo obywatelstwo lub miejsce zgonu. Szczegółowe warunki i formularze opisuje hasło [Zasiłek pogrzebowy — jak złożyć wniosek](/koszty-i-zasilki/zasilek-pogrzebowy/).

## Najczęstsze pytania

### Czy zasiłek przysługuje po śmierci za granicą?

Samo miejsce zgonu nie wyklucza świadczenia. Sprawdź, czy zmarły należy do kategorii wymienionej w art. 77 i kto pokrył koszty pogrzebu.

### Ile wynosi zasiłek?

Informacja ZUS z 29 grudnia 2025 r. wskazuje 7000 zł dla zgonów od 1 stycznia 2026 r. i 4000 zł do końca 2025 r. Komunikat z 27 stycznia 2026 r. potwierdza kwotę 7000 zł po waloryzacji od 1 marca.

### Czy rachunki muszą być wystawione w Polsce?

Art. 78 i 79 nie wprowadzają wymogu, by koszty pogrzebu powstały w Polsce. Zachowaj dokumenty potwierdzające poniesione wydatki.

### Ile czasu jest na złożenie wniosku?

Art. 81 tekstu jednolitego Dz.U. 2025 poz. 1749 przewiduje co do zasady 12 miesięcy od śmierci. Gdy złożenie było niemożliwe z przyczyn niezależnych, termin liczy się od dnia pogrzebu.

## Źródła

- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 listopada 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2025 poz. 1749) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1749/text.pdf
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (tekst skonsolidowany 02004R0883, język polski, 31 lipca 2019 r.) — https://publications.europa.eu/resource/consolidation/2004R0883%2F20190731.POL.xhtml
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (tekst skonsolidowany 02009R0987, język polski, 1 stycznia 2018 r.) — https://publications.europa.eu/resource/celex/02009R0987-20180101.POL.xhtml
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych — Zasiłek pogrzebowy — https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-pogrzebowy
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych — Zmiana wysokości zasiłku pogrzebowego od 1 stycznia 2026 r. (informacja z 29 grudnia 2025 r.) — https://www.zus.pl/-/zmiana-wysoko%C5%9Bci-zasi%C5%82ku-pogrzebowego-od-1-stycznia-2026-r.
- Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 stycznia 2026 r. w sprawie kwoty zasiłku pogrzebowego — https://www.zus.pl/-/komunikat-prezesa-zak%C5%82adu-ubezpiecze%C5%84-spo%C5%82ecznych-z-dnia-27-stycznia-2026-r.-w-sprawie-kwoty-zasi%C5%82ku-pogrzebowego
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych — Zasiłek pogrzebowy w koordynacji (strona z 30 stycznia 2018 r.) — https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki-dla-osob-pracujacych/zamieszkalych-za-granica/koordynacja-883/zasilek-pogrzebowy
