# Odprawa pośmiertna

URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/koszty-i-zasilki/odprawa-posmiertna/
Kategoria: Koszty i zasiłek pogrzebowy
Aktualizacja: 2026-10-12

## Najważniejsze w skrócie

- Odprawę wypłaca pracodawca, gdy pracownik umrze podczas trwania stosunku pracy albo pobierania wskazanego zasiłku chorobowego po jego rozwiązaniu.
- Wysokość zależy od stażu u danego pracodawcy: jedno miesięczne wynagrodzenie przy stażu krótszym niż 10 lat, trzy miesięczne przy co najmniej 10 latach i sześć miesięcznych przy co najmniej 15 latach.
- Uprawnieni to małżonek oraz inni członkowie rodziny spełniający warunki do renty rodzinnej z FUS. Dzielą odprawę po równo; jedyny uprawniony otrzymuje połowę właściwej kwoty.
- Jeśli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a wypłacone odszkodowanie jest równe lub wyższe od odprawy, odprawa nie przysługuje. Przy niższym odszkodowaniu pracodawca wypłaca różnicę.

Odprawę pośmiertną wypłaca pracodawca rodzinie pracownika, który zmarł w czasie trwania stosunku pracy albo podczas pobierania określonego zasiłku chorobowego po jego rozwiązaniu. Prawo do odprawy zależy od sytuacji zatrudnienia, a nie od miejsca zgonu.

## Kto jest uprawniony

Zgodnie z art. 93 Kodeksu pracy, odprawa przysługuje małżonkowi oraz innym członkom rodziny, którzy spełniają warunki wymagane do uzyskania [renty rodzinnej](/prawo-i-spadki/renta-rodzinna/) z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Uprawnieni dzielą odprawę w równych częściach. Jeśli pozostała tylko jedna osoba uprawniona, otrzymuje połowę kwoty ustalonej według stażu.

W pierwszej kolejności ustal z pracodawcą, kto może być uprawniony i jaki staż pracy należy przyjąć do obliczenia odprawy. Jeżeli zakład pracy był przejmowany albo działa następca prawny, podaj tę informację kadrom i poproś o wyjaśnienie, jak została uwzględniona wcześniejsza praca. Przy kilku osobach uprawnionych zapytaj, jakie dokumenty potwierdzające ich sytuację rodzinną są potrzebne do wypłaty.

## Wysokość zależy od stażu

Staż liczy się u danego pracodawcy. Odprawa wynosi:

| Staż | Wysokość |
| --- | --- |
| Krócej niż 10 lat | Jednomiesięczne wynagrodzenie |
| Co najmniej 10 lat, ale mniej niż 15 | Trzymiesięczne wynagrodzenie |
| Co najmniej 15 lat | Sześciomiesięczne wynagrodzenie |

Przy ustalaniu stażu uwzględnia się również zatrudnienie u poprzedniego pracodawcy, jeżeli doszło do przejęcia zakładu pracy albo nowy pracodawca jest jego następcą prawnym. Kodeks pracy wskazuje sposób obliczenia wynagrodzenia w odrębnym rozporządzeniu; sam art. 93 nie przelicza odprawy na konkretną kwotę.

Warto poprosić o rozliczenie pokazujące podstawę wynagrodzenia, przyjęty staż oraz liczbę osób, między które dzielona jest odprawa. Nie obliczaj jej wyłącznie z ostatniej wypłaty. W razie rozbieżności poproś pracodawcę o wskazanie użytego okresu i składników wynagrodzenia.

## Ubezpieczenie na życie

Odprawa nie przysługuje, jeśli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez ubezpieczyciela jest równe lub wyższe od odprawy. Gdy wypłata z polisy jest niższa, pracodawca dopłaca różnicę. O zgłoszeniu roszczenia z polisy przeczytasz w artykule [ubezpieczenie na życie a pogrzeb](/koszty-i-zasilki/ubezpieczenie-na-zycie-a-pogrzeb/).

Wypłatę odprawy u pracodawcy prowadź osobno od wniosku o zasiłek pogrzebowy; warunki zasiłku opisuje hasło [Wniosek o zasiłek pogrzebowy](/koszty-i-zasilki/wniosek-o-zasilek-pogrzebowy/). Urlop okolicznościowy dotyczy żyjącego pracownika, a odprawa przy przejściu na rentę lub emeryturę stanowi odrębne świadczenie pracownicze.

## Jak przygotować rozmowę z pracodawcą

Zbierz dane o zatrudnieniu zmarłego: nazwę pracodawcy, okres pracy, informację o ewentualnym przejęciu zakładu oraz dostępne dokumenty o ubezpieczeniu na życie. Wniosek kieruj do pracodawcy, który ustala staż i podstawę odprawy. Zapytaj, kto z członków rodziny może być uprawniony, jakie zaświadczenia są potrzebne i w jaki sposób zostanie wypłacona należna kwota.

Jeśli odprawa ma być dzielona między kilka osób, poproś kadry o potwierdzenie liczby osób uwzględnionych przy obliczeniu. Zachowaj kopię przekazanych dokumentów oraz pisemną informację o wysokości i podstawie wyliczenia. Gdy w dokumentach o zatrudnieniu nie ma pełnego stażu, wskaż poprzedniego pracodawcę i zapytaj, czy zachodzi przejęcie zakładu lub następstwo prawne.

Jeżeli pracodawca zawarł polisę na życie, zapytaj, kto prowadzi zgłoszenie roszczenia i jakie dokumenty ma przekazać rodzina. Ubezpieczyciel i pracodawca prowadzą odrębne sprawy, więc zachowaj numery kontaktowe i potwierdzenia dla obu. Jeśli w rozliczeniu pracodawcy uwzględniono wypłatę z polisy, poproś o wskazanie jej wysokości i wpływu na odprawę.

Warunki uprawnienia do odprawy odpowiadają warunkom renty rodzinnej. Sprawdź je w poradniku [Renta rodzinna](/prawo-i-spadki/renta-rodzinna/) i zapytaj kadry, jakie dokumenty potwierdzą sytuację każdego członka rodziny. Gdy odprawa ma być podzielona między kilka osób, poproś o pisemne rozliczenie z podstawą wynagrodzenia, przyjętym stażem i liczbą uprawnionych. Zachowaj kopie wniosków, załączników i odpowiedzi pracodawcy oraz ubezpieczyciela.

## Najczęstsze pytania

### Kiedy rodzinie przysługuje odprawa pośmiertna?

Gdy pracownik umrze w czasie trwania stosunku pracy albo w czasie pobierania, po jego rozwiązaniu, zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby. Śmierć nie musi nastąpić w zakładzie pracy.

### Kto może ją otrzymać?

Małżonek oraz inni członkowie rodziny spełniający warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej z FUS. Uprawnieni dzielą odprawę po równo; gdy uprawniona jest tylko jedna osoba, otrzymuje połowę odpowiedniej kwoty.

### Jak oblicza się wysokość odprawy?

Jako jedno miesięczne wynagrodzenie przy stażu u danego pracodawcy krótszym niż 10 lat, trzy przy stażu co najmniej 10 lat i sześć przy co najmniej 15 latach.

### Czy polisa na życie wyklucza odprawę?

Tylko gdy pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a wypłacone przez ubezpieczyciela odszkodowanie jest równe lub wyższe od odprawy. Jeśli jest niższe, pracodawca wypłaca rodzinie różnicę.

### Czy odprawa jest zasiłkiem pogrzebowym lub urlopem?

Nie. Odprawa z art. 93 Kodeksu pracy jest świadczeniem dla rodziny po śmierci pracownika. Zasiłek pogrzebowy i urlop okolicznościowy to odrębne sprawy.

## Źródła

- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 września 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Kodeks pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1245/text.pdf
- Karta ELI obwieszczenia z dnia 1 września 2026 r. — jednolity tekst Kodeksu pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245) — https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1245/ogl
- Karta aktu w API ELI: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141), z wykazem aktów zmieniających — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1974/141