# Śmierć w domu — co robić w dzień, w nocy i w weekend

URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/formalnosci/smierc-w-domu/
Kategoria: Formalności po śmierci
Aktualizacja: 2026-10-12

## Najważniejsze w skrócie

- Jeśli nie masz pewności, czy osoba żyje albo potrzebuje pilnej pomocy, wezwij ratownictwo. Zgon w domu stwierdza lekarz po osobistych oględzinach.
- Kartę zgonu wystawia co do zasady lekarz, który ostatni udzielał świadczeń w ciągu 30 dni przed śmiercią. Jeśli nie może przyjechać, rozporządzenie z 1961 r. wskazuje dalszych lekarzy.
- Rozporządzenie z 1961 r. i ustawa o cmentarzach wskazują odrębne kryteria dotyczące oględzin i wystawienia karty; dalsze terminy zależą od okoliczności zgonu.
- Przy chorobie zakaźnej z wykazu obowiązuje osobny tryb szybkiego usunięcia zwłok i pochówku; pozostałe terminy opisuje oś kroków poniżej.

Po śmierci w domu skontaktuj się z lekarzem. Gdy nie masz pewności, czy bliska osoba żyje albo występuje nagłe zagrożenie, wezwij pomoc. Kartę zgonu wystawia uprawniony lekarz po osobistych oględzinach.

## Oś kroków i terminów

1. **Jeśli nie masz pewności, czy osoba żyje, albo widzisz nagłe zagrożenie zdrowia — dzwoń pod 112 lub 999.** Gdy zgon jest pewny, skontaktuj się z lekarzem; rozmowa z dyspozytorem nie zastępuje oględzin.
2. **Ustal, który lekarz ma przeprowadzić oględziny.** Rozporządzenie z 1961 r. wskazuje co do zasady lekarza, który jako ostatni udzielał choremu świadczeń leczniczych w ciągu **30 dni** przed śmiercią. Ustawa osobno wymienia lekarza leczącego w ostatniej chorobie. Rozporządzenie przewiduje, że lekarz dokonuje oględzin nie później niż w ciągu **12 godzin od wezwania**. Jeśli lekarza z ostatnich 30 dni nie ma, mieszka dalej niż **4 km** od miejsca zgonu albo nie może zbadać zwłok w tym terminie, kartę wystawia lekarz wskazany w rozporządzeniu. Przy braku lekarza w przypadkach opisanych w ustawie oględzin może dokonać osoba powołana przez starostę; koszt tej czynności nie obciąża rodziny.
3. **Pamiętaj, że drugi termin 12 godzin dotyczy innej osoby i liczy się inaczej.** Osoba niebędąca lekarzem nie może przeprowadzić oględzin przed upływem **12 godzin od chwili zgonu**. To nie jest termin dla lekarza liczony od wezwania.
4. **Po oględzinach ustal przewóz i termin pochówku.** Co do zasady zwłok nie chowa się przed upływem **24 godzin** od zgonu. Do **72 godzin** trzeba usunąć je z mieszkania w celu pochowania albo — jeśli pochówek jest odroczony — złożyć w domu przedpogrzebowym lub kostnicy. Przy chorobie zakaźnej z wykazu zwłoki wynosi się z mieszkania natychmiast i chowa na najbliższym cmentarzu w ciągu **24 godzin od zgonu**. Wyjątek od terminu usunięcia wymaga utrwalenia zwłok i zezwolenia właściwego miejscowo inspektora sanitarnego.

Po oględzinach rodzina może zlecić przewóz zwłok do domu przedpogrzebowego lub kostnicy. Nie przewozi się ich w otwartej trumnie. Dalsze formalności, akt zgonu i termin pogrzebu opisują [poradnik po śmierci bliskiej osoby](/formalnosci/co-zrobic-po-smierci-bliskiej-osoby/), [kartę zgonu](/formalnosci/karta-zgonu/) oraz [terminy pochówku](/formalnosci/terminy-pochowku/).

## Gdy zgon nastąpił w nocy

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. **18.00–8.00** oraz przez całą dobę w dni ustawowo wolne. Jej lekarz pomaga przy nagłym zachorowaniu lub nagłym pogorszeniu stanu zdrowia. Informacji o opiece udziela infolinia **800 190 590**.

## Co przygotować przed przyjazdem lekarza

Przygotuj dokument tożsamości zmarłego oraz informację o ostatnim lekarzu lub placówce, która udzielała mu świadczeń. Przydadzą się też dane o chorobach i przebiegu ostatniej choroby, jeśli rodzina je zna. Podaj dokładny adres i dane kontaktowe osoby czekającej na miejscu. Informacje pomagają ustalić dalszą ścieżkę, ale nie zastępują oględzin ani karty zgonu.

## Kiedy sprawę prowadzą służby

Jeśli zgon nastąpił podczas akcji zespołu ratownictwa medycznego, ustala go kierownik zespołu. Przy uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa lekarz zawiadamia prokuratora albo Policję, a pochówek wymaga zezwolenia prokuratora. Rozporządzenie z 1961 r. przewiduje też zawiadomienie organów przy podejrzeniu samobójstwa albo nieustalonej tożsamości. W takich sytuacjach rodzina powinna czekać na dalsze instrukcje właściwych służb.

## Co robić po śmierci w domu

1. **Wezwij pomoc, jeśli nie masz pewności, czy osoba żyje.** Przy nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia wezwij ratownictwo. Zgon stwierdza lekarz po osobistych oględzinach.
2. **Skontaktuj się z lekarzem, który ostatnio leczył zmarłego.** Rozporządzenie z 1961 r. wskazuje lekarza, który udzielał świadczeń w ciągu ostatnich 30 dni. Ustawa osobno wymienia lekarza ostatniej choroby. Przygotuj dokument tożsamości i informację o leczeniu.
3. **Przygotuj informacje potrzebne do oględzin.** Podaj dokładny adres, dane zmarłego oraz nazwę lekarza lub placówki, która ostatnio udzielała mu świadczeń.
4. **Po wystawieniu karty ustal przewóz i dalsze formalności.** Terminy dotyczące pochówku i złożenia zwłok zależą od okoliczności. Sprawdź je w osi kroków w poradniku.

## Najczęstsze pytania

### Kogo wezwać, gdy ktoś umrze w domu?

Jeśli nie masz pewności, czy osoba żyje, wezwij ratownictwo. Po stwierdzeniu zgonu kartę wystawia lekarz po osobistych oględzinach.

### Czy nocna i świąteczna opieka wystawia kartę zgonu?

Nie. Ta opieka pomaga przy nagłym zachorowaniu lub pogorszeniu stanu zdrowia; kartę wystawia lekarz po oględzinach.

### Co przygotować przed przyjazdem lekarza?

Dokument tożsamości zmarłego, dokładny adres oraz informację o ostatnim lekarzu lub placówce i przebiegu ostatniej choroby, jeśli rodzina ją zna.

## Źródła

- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 7 listopada 2025 r. — tekst jednolity ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. 2025 poz. 1590) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1590/text.pdf
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 3 sierpnia 1961 r. w sprawie stwierdzania zgonu i jego przyczyny (Dz.U. 1961 nr 39 poz. 202) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1961/202/text.pdf
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 27 września 2021 r. — tekst jednolity rozporządzenia w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi (Dz.U. 2021 poz. 1910) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/1910/text.html
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 21 stycznia 2026 r. — tekst jednolity ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. 2026 poz. 141) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/141/text.pdf
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 4 grudnia 2025 r. — tekst jednolity ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/37/text.pdf
- NFZ — nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz numery 112 i 999 — https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/na-ratunek/