# Przekazanie ciała na cele naukowe URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/formalnosci/przekazanie-ciala-na-nauke/ Kategoria: Formalności po śmierci Aktualizacja: 2026-10-12 ## Najważniejsze w skrócie - Ustawa przewiduje przekazanie zwłok na cele naukowe również na podstawie pisemnego oświadczenia osoby złożonego za życia; w innych przypadkach decyzję starosta wydaje na wniosek uczelni lub federacji dotyczący niepochowanych zwłok. - Przekazanie wymaga oryginału albo uwierzytelnionego odpisu decyzji lub oświadczenia oraz karty zgonu z adnotacją USC o rejestracji zgonu. - Koszt transportu ponosi uczelnia. Uczelnia może zwłoki przyjąć albo odmówić; po zakończeniu ich wykorzystania ustala pochówek. - Decyzja starosty albo oświadczenie złożone za życia to alternatywne podstawy przekazania; rozporządzenie wymaga jednego z tych dokumentów wraz z kartą zgonu. Ciało można przekazać uczelni do celów naukowych na podstawie decyzji starosty dotyczącej niepochowanych zwłok. Ustawa przewiduje również przekazanie zwłok na podstawie pisemnego oświadczenia złożonego przez daną osobę za życia. W obu przypadkach uczelnia może zdecydować, czy je przyjmie. ## Kiedy zwłoki mogą trafić do uczelni **Oświadczenie złożone za życia.** Art. 10 ust. 6 pozwala przekazać zwłoki uczelni wskazanej w pisemnym oświadczeniu złożonym za życia. Drogę z udziałem federacji opisuje odrębny tryb decyzji starosty. Przed planowaniem dalszych czynności skontaktuj się z uczelnią i potwierdź, czy może przyjąć zwłoki. **Decyzja starosty dotycząca niepochowanych zwłok.** Art. 10 ust. 2 pozwala przekazać zwłoki niepochowane przez podmioty wskazane w ust. 1 do celów dydaktycznych i naukowych. Uczelnia lub federacja składa do właściwego starosty uzasadniony wniosek, a starosta rozstrzyga sprawę decyzją. W obu ścieżkach chodzi o przekazanie na cele naukowe. Kto ma prawo pochowania, wyjaśnia poradnik [kto organizuje pogrzeb](/organizacja-pogrzebu/kto-organizuje-pogrzeb/). ## Dokumenty i transport Rozporządzenie z 30 lipca 2009 r. wymaga przy przekazaniu oryginału albo uwierzytelnionego odpisu decyzji starosty lub oświadczenia. Dołącza się kartę zgonu z adnotacją urzędu stanu cywilnego o zarejestrowaniu zgonu. Decyzja i oświadczenie są alternatywnymi podstawami, nie kompletem dokumentów wymaganym łącznie. Koszt transportu ponosi uczelnia. Transport, przewożenie i przechowywanie mają odbywać się z poszanowaniem godności zmarłego i z zachowaniem przepisów sanitarnych. Po zakończeniu wykorzystania zwłok uczelnia ustala ich pochówek. Nie należy mylić tego trybu z dawstwem narządów ani z sekcją zwłok; te sprawy opisują osobne hasła: [dawstwo narządów a pogrzeb](/formalnosci/dawstwo-narzadow-a-pogrzeb/) i [sekcja zwłok](/formalnosci/sekcja-zwlok/). ## Jak sprawdzić, która droga dotyczy rodziny Jeśli zmarły za życia podpisał oświadczenie, ustal, której uczelni je przekazał. Zapytaj, czy może przyjąć zwłoki w danym przypadku oraz jak przekazać oryginał lub uwierzytelniony odpis dokumentu. Uczelnia wyjaśni też, jakie dane są jej potrzebne do organizacji odbioru. Druga droga dotyczy zwłok, które pozostały niepochowane przez podmioty uprawnione. W tym przypadku wniosek do właściwego starosty składa uczelnia lub federacja, uzasadniając przekazanie. Rodzina może zapytać podmiot prowadzący sprawę, czy taki wniosek został złożony i jakie dalsze dokumenty będą potrzebne. Nie składa jej w miejsce uczelni ani nie zastępuje decyzji starosty. Przy przekazaniu trzeba przygotować właściwy dokument podstawowy: decyzję starosty albo oświadczenie. Rozporządzenie wymaga jego oryginału lub uwierzytelnionego odpisu oraz karty zgonu z adnotacją USC o rejestracji. Nie trzeba łączyć obu podstaw w jeden komplet. Koszt transportu ponosi uczelnia, a zasady przewozu i przechowywania mają respektować godność zmarłego oraz wymogi sanitarne. Przed podjęciem decyzji rodzina może także oddzielnie wyjaśnić kwestię pochówku po zakończeniu wykorzystania ciała. Ustalenie tej sprawy należy do uczelni. Przekazanie do celów naukowych nie jest tym samym co dawstwo narządów ani sekcja zwłok, dlatego dokumenty i osoby prowadzące te procedury są inne. ## Najczęstsze pytania ### Czy rodzina może sama przekazać ciało uczelni? Podstawą może być pisemne oświadczenie złożone za życia przez osobę, która chce przekazać swoje zwłoki uczelni. Oświadczenie nie zobowiązuje uczelni do przyjęcia zwłok. ### Co dzieje się z niepochowanymi zwłokami? Uczelnia lub federacja może wystąpić do właściwego starosty o przekazanie zwłok do celów dydaktycznych i naukowych. Starosta wydaje decyzję na wniosek. ### Kto płaci za transport? Koszty transportu zwłok w obu trybach ponosi uczelnia. ### Jakie dokumenty towarzyszą przekazaniu? Oryginał albo uwierzytelniony odpis decyzji starosty lub oświadczenia oraz karta zgonu z adnotacją USC o zarejestrowaniu zgonu. ## Źródła - Obwieszczenie Marszałka Sejmu z dnia 7 listopada 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. 2025 poz. 1590) — https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2025/1590 - Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie trybu i warunków przekazywania zwłok do celów naukowych (Dz.U. 2009 nr 129 poz. 1067) — https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2009/s/129/1067 - Karta ELI ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. 1959 nr 11 poz. 62), wykaz aktów zmieniających — https://eli.gov.pl/eli/DU/1959/62/ogl - Karta ELI rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 129 poz. 1067) — https://eli.gov.pl/eli/DU/2009/1067/ogl