# Aleja Zasłużonych

URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/cmentarze-i-groby/aleja-zasluzonych/
Kategoria: Cmentarze i groby
Aktualizacja: 2026-10-12

## Najważniejsze w skrócie

- Ustawa o cmentarzach przyznaje określonym organom, instytucjom i organizacjom prawo pochowania osób zasłużonych. Nazwę i zasady Alei Zasłużonych ustalają jednak lokalne przepisy.
- Na Alei Zasłużonych Cmentarza Rakowickiego pochówek osoby zasłużonej dla państwa lub Krakowa wymaga zgody prezydenta miasta. Może on także zwolnić z opłat; na alei można dochować tylko małżonka.
- W Gdańsku o miejscu decyduje prezydent miasta. Regulamin obejmuje osoby zasłużone dla podnoszenia rangi Gdańska; o pochówek mogą wnioskować także osoby prywatne. Bezpłatna jest zgoda, a opłaty za pochówek wynikają z cennika.

Pochówek na Alei Zasłużonych zależy od uchwały miasta, które zarządza danym cmentarzem. Ustawa o cmentarzach daje organom państwowym, instytucjom i organizacjom społecznym prawo pochowania osób zasłużonych wobec państwa i społeczeństwa, ale nie ustala nazwy ani procedury każdej alei.

## Kraków: Cmentarz Rakowicki

Na Alei Zasłużonych Cmentarza Rakowickiego — a ewentualnie także na innym cmentarzu komunalnym — pochowanie osoby zasłużonej dla państwa polskiego lub Krakowa wymaga zgody Prezydenta Miasta Krakowa. Zgodę można wydać z urzędu albo na wniosek właściwej komisji Rady Miasta Krakowa, stowarzyszeń naukowych, społecznych, kulturalnych lub organizacji zawodowych. Wymieniona lista nie obejmuje osób prywatnych.

Prezydent może zgodzić się na pochówek bez opłat pobieranych przez Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Zwolnienie jest możliwe, nie automatyczne. Na alei można dochować wyłącznie małżonka zmarłej osoby zasłużonej. Te zasady wynikają z krakowskiej uchwały nr XLI/1096/20 w tekście jednolitym ogłoszonym w 2024 r.

## Gdańsk: inne kryteria

Gdański regulamin, obowiązujący od 1 stycznia 2026 r., powierza miejsca w alejach Prezydentowi Miasta Gdańska. Wniosek mogą złożyć organy państwowe i samorządowe, organizacje społeczne lub zawodowe, a także osoby prywatne — samodzielnie albo za pośrednictwem wymienionych podmiotów.

Kryterium obejmuje zasługi dla podnoszenia rangi Gdańska w kraju i za granicą, między innymi w nauce, kulturze, sztuce, historii, sporcie, oświacie, ochronie zdrowia i gospodarce oraz działania na rzecz wolności i niepodległości. Zgoda na pochówek jest bezpłatna, ale pozostałe opłaty wynikają z cenników miasta. Nie należy przenosić procedury z Krakowa do Gdańska ani odwrotnie.

Aleja Zasłużonych to odrębne rozwiązanie od kwatery wyznaniowej i grobu wojennego. Zasady innych cmentarzy sprawdź u ich zarządcy. Więcej o [kwaterach wyznaniowych i grobach wojennych](/cmentarze-i-groby/kwatery-wyznaniowe/) oraz [cmentarzach w Krakowie](/cmentarze-i-groby/cmentarze-w-krakowie/). Przed złożeniem wniosku warto też sprawdzić, komu przysługuje [prawo do grobu](/cmentarze-i-groby/prawo-do-grobu/).

## Czym różnią się procedury w Krakowie i Gdańsku

| Sprawa | Kraków | Gdańsk |
| --- | --- | --- |
| Kto wskazuje kandydata | Właściwe komisje Rady Miasta oraz wymienione organizacje naukowe, społeczne, kulturalne lub zawodowe | Organy państwowe i samorządowe, organizacje społeczne lub zawodowe, a także osoby prywatne |
| Kto udziela zgody | Prezydent Miasta Krakowa | Prezydent Miasta Gdańska |
| Kryterium | Zasługi dla państwa polskiego lub Krakowa | Zasługi dla rangi Gdańska w określonych dziedzinach życia publicznego |
| Opłaty | Możliwe zwolnienie z opłat pobieranych przez ZCK; zależy od zgody | Zgoda jest bezpłatna, pozostałe usługi według miejskich cenników |

## Co przygotować przed kontaktem z miastem

Najpierw upewnij się, że chodzi o właściwy cmentarz i właściwą aleję. Potem sprawdź lokalny regulamin oraz to, kto może wystąpić z wnioskiem. Różnica między miastami jest istotna: w Krakowie lista podmiotów w uchwale nie wymienia osób prywatnych, a w Gdańsku mogą one złożyć wniosek samodzielnie albo za pośrednictwem wskazanych instytucji.

W rozmowie z urzędem lub administracją zapytaj o aktualny formularz, sposób złożenia dokumentów, wymagane uzasadnienie i kolejność dalszych decyzji. Do wniosku warto przygotować krótki opis zasług oraz materiały, które pozwolą je ocenić; to praktyczne przygotowanie, a nie dodatkowy warunek prawny wynikający z przywołanych uchwał. Dopytaj również, które opłaty dotyczą samego miejsca, a które innych czynności cmentarnych.

Nie rezerwuj usług na podstawie samego przekonania rodziny, że dana osoba spełnia kryteria. Zgoda zależy od decyzji właściwego prezydenta miasta. Jeżeli wniosek składa organizacja, potwierdź, kto będzie prowadził korespondencję i przekazywał rodzinie odpowiedź. Po uzyskaniu zgody uzgodnij termin i szczegóły pochówku z zarządcą cmentarza oraz zakładem pogrzebowym.

## Najczęstsze pytania

### Czy ustawa krajowa tworzy Aleję Zasłużonych?

Nie. Ustawa o cmentarzach reguluje prawo pochowania osób zasłużonych, a konkretną aleję i procedurę określa uchwała danej gminy.

### Jak uzyskać zgodę na pochówek na Alei Zasłużonych w Krakowie?

Na Alei Zasłużonych Cmentarza Rakowickiego i ewentualnie innym cmentarzu komunalnym zgodę wydaje Prezydent Miasta Krakowa. Może zrobić to z urzędu albo na wniosek właściwej komisji rady miasta, stowarzyszeń naukowych, społecznych, kulturalnych lub organizacji zawodowych.

### Jakie zasady obowiązują w Gdańsku?

Miejsca są w dyspozycji Prezydenta Miasta Gdańska. Regulamin dopuszcza wnioski organów publicznych i osób prywatnych, a kryterium obejmuje zasługi dla podnoszenia rangi miasta. Sama zgoda jest bezpłatna, ale opłaty cmentarne wynikają z miejskiego cennika.

### Czy na alei można pochować małżonka?

W Krakowie uchwała dopuszcza dochowanie małżonka osoby zasłużonej. Zasady w innych miastach sprawdź w lokalnym regulaminie.

## Źródła

- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 listopada 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. 2025 poz. 1590) — https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1590/ogl
- Tekst jednolity ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, ogłoszony obwieszczeniem Marszałka Sejmu z dnia 7 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1590) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1590/text.pdf
- Obwieszczenie Rady Miasta Krakowa z dnia 3 kwietnia 2024 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały nr XLI/1096/20 w sprawie ustalenia zasad korzystania z cmentarzy komunalnych w Krakowie (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2024 r. poz. 2928) — https://edziennik.malopolska.uw.gov.pl/GetActPdf.ashx?year=2024&book=0&position=2928
- Uchwała nr XXI/487/25 Rady Miasta Gdańska z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu korzystania z cmentarzy komunalnych w Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2025 r. poz. 4663) — https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/eli/POL_WOJ_PM/2025/4663/ogl/pol/pdf