# Wszystkich Świętych i Zaduszki URL: https://poradnik-pogrzebowy.pl/ceremonie-i-obyczaje/wszystkich-swietych/ Kategoria: Ceremonie i obrządki Aktualizacja: 2026-10-12 ## Najważniejsze w skrócie - W kalendarzu Kościoła katolickiego 1 listopada to uroczystość Wszystkich Świętych, a 2 listopada — wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych, nazywane też Dniem Zadusznym. - 1 listopada jest dniem wolnym od pracy; 2 listopada nie jest nim z samej racji liturgicznego wspomnienia. - Znicz i odwiedziny grobów są zwyczajami. Ustawa o cmentarzach nie nakazuje wizyty ani zapalenia znicza. - W kalendarzu diecezji pelplińskiej na 2026 r. podano procesję, błogosławieństwo lampek i zasady odpustów. 1 listopada to uroczystość Wszystkich Świętych, a 2 listopada — wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych, nazywane także Dniem Zadusznym. Znicz, kwiaty i wizyta na grobie są częścią zwyczaju, nie obowiązkiem z ustawy. ## Co obchodzimy 1 i 2 listopada? Kościół katolicki obchodzi 1 listopada uroczystość Wszystkich Świętych, a dzień później wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych. W Wielkim słowniku języka polskiego PAN „Zaduszki” oznaczają święto obchodzone 2 listopada; słownik notuje też połączenie „Wszystkich Świętych i Zaduszki”. Ustawa o dniach wolnych od pracy wymienia 1 listopada, ale nie 2 listopada. Jeśli Zaduszki przypadają w niedzielę, dzień jest wolny jako niedziela. ## Jakie nabożeństwa i odpusty przypadają w te dni? Kalendarz liturgiczny diecezji pelplińskiej na 2026 r. zapowiada procesję za zmarłych 1 listopada oraz możliwość błogosławienia lampek, zniczy i kwiatów na groby. Na ten dzień nie przewiduje mszy z formularza pogrzebowego ani mszy żałobnych. Szczegóły nabożeństw warto sprawdzić w swojej parafii. W kalendarzu na 2 listopada wskazano możliwość odprawienia przez kapłana trzech mszy, z których tylko za jedną można przyjąć stypendium. Ten sam kalendarz opisuje odpust zupełny za nawiedzenie kościoła lub kaplicy i modlitwę, a od 1 do 8 listopada — odpust związany z nawiedzeniem cmentarza i modlitwą za zmarłych. Wymienione są również warunki uzyskania odpustu: stan łaski uświęcającej, komunia, brak przywiązania do grzechu i modlitwa w intencji papieża. To wskazania kościelne; aktualne szczegóły podaje kalendarz diecezjalny. ## Jak zaplanować odwiedziny na cmentarzu? Wizyta na cmentarzu i zapalenie znicza są zwyczajami związanymi z pamięcią o zmarłych. Ustawa o cmentarzach nie nakazuje ani odwiedzin grobu, ani przyniesienia znicza czy kwiatów. Słowniki opisują znicz nagrobkowy jako naczynie ze stearyną i knotem używane na grobie lub dla uczczenia pamięci. Zwyczaj nie tworzy obowiązku. W opracowaniach etnograficznych pojawia się także Noc Zaduszna — noc między 1 a 2 listopada — oraz dawne zwyczaje związane z pamięcią o zmarłych. Opisy różnią się regionalnie. Nie są to przepisy ani jednolity obrzęd obchodzony w całej Polsce. Więcej o dawnych zwyczajach znajdziesz w haśle [Żałoba w polskiej tradycji](/ceremonie-i-obyczaje/tradycja-zaloby/), a o wieńcach i wiązankach — w artykule [Kwiaty na pogrzeb](/organizacja-pogrzebu/kwiaty-na-pogrzeb/). ## Jakie zwyczaje wiążą się z Zaduszkami? W opracowaniach etnograficznych Noc Zaduszna oznacza noc między dniem Wszystkich Świętych a Zaduszkami. Opisy dawnych zwyczajów są regionalne: wspominają między innymi pozostawianie jedzenia dla dusz, rozpalanie ognia czy wizyty na cmentarzu. Nie tworzą jednego obrzędu dla całej Polski ani obowiązku prawnego. Znicze i chryzantemy są popularnymi symbolami pamięci, ale można uczcić zmarłych także modlitwą, wspomnieniem lub spokojną wizytą w innym terminie. Jeśli wolisz uniknąć największego ruchu, sprawdź godziny otwarcia cmentarza i wybierz inny dzień. ## Gdzie sprawdzić kalendarz parafii? Godziny i przebieg nabożeństw mogą różnić się między parafiami. Przed wyjściem sprawdź ogłoszenia parafialne lub kalendarz swojej diecezji, zwłaszcza jeśli chcesz uczestniczyć w procesji albo nabożeństwie za zmarłych. Kalendarz diecezji pelplińskiej na 2026 r. opisuje odpusty osobno dla nawiedzenia kościoła lub kaplicy i dla odwiedzin cmentarza; warunki kościelne podaje przy konkretnym dniu. W razie wątpliwości zapytaj w parafii, czy zaplanowano procesję, błogosławieństwo lampek lub dodatkową mszę. Obrzęd pogrzebu omawia artykuł o [pogrzebie katolickim](/ceremonie-i-obyczaje/pogrzeb-katolicki/). ## Najczęstsze pytania ### Czy 1 listopada to Zaduszki? Nie. 1 listopada przypada uroczystość Wszystkich Świętych, a 2 listopada wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych, potocznie nazywane Zaduszkami. ### Czy 2 listopada jest dniem wolnym od pracy? Nie. Ustawa o dniach wolnych wymienia 1 listopada, ale nie 2 listopada. ### Czy trzeba zapalić znicz albo odwiedzić grób? To zwyczaj, nie obowiązek wynikający z ustawy o cmentarzach. ### Kiedy można uzyskać odpust za zmarłych? Kalendarz diecezji pelplińskiej na 2026 r. opisuje odpust związany z nawiedzeniem kościoła lub kaplicy oraz osobno nawiedzenie cmentarza od 1 do 8 listopada. Obowiązują warunki kościelne wskazane w kalendarzu. ## Źródła - Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy — tekst jednolity, Dz.U. 2025 poz. 296 (PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/296/text.pdf - Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych — tekst jednolity, Dz.U. 2025 poz. 1590 (PDF) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1590/text.pdf - Kalendarz liturgiczny diecezji pelplińskiej, 1 listopada 2026 — https://diecezja-pelplin.pl/kalendarz-liturgiczny/2026-11-01/ - Kalendarz liturgiczny diecezji pelplińskiej, 2 listopada 2026 — https://diecezja-pelplin.pl/kalendarz-liturgiczny/2026-11-02/ - Przewodniczący KEP przed Uroczystością Wszystkich Świętych (episkopat.pl, publikacja 31 października 2024 r.) — https://episkopat.pl/doc/220098.Przewodniczacy-KEP-przed-Uroczystoscia-Wszystkich-Swietych - Wielki słownik języka polskiego PAN — Wszystkich Świętych — https://wsjp.pl/haslo/podglad/48174/wszystkich-swietych - Wielki słownik języka polskiego PAN — Zaduszki — https://wsjp.pl/haslo/podglad/48173/zaduszki - Wielki słownik języka polskiego PAN — znicz, znaczenie „nagrobkowy” — https://wsjp.pl/haslo/podglad/10258/znicz/5154855/nagrobkowy - Wielki słownik języka polskiego PAN — znicz, znaczenie „wieczny” — https://wsjp.pl/haslo/podglad/10258/znicz/5154856/wieczny - Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska, t. IV, hasło Zaduszki (Wikiźródła) — https://pl.wikisource.org/wiki/Encyklopedia_staropolska/Zaduszki - Edyta Diakowska-Kohut, Co stuka i skrzypi w Zaduszki?, Kultura Wsi nr 15 (4) 2021 (PDF) — https://nikidw.edu.pl/wp-content/uploads/2024/03/e-Kultura-Wsi-04-2021-nr15.pdf